حال يكى از اين سه نوع را در نظر مىگيريم كه متساوى الساقين است و مىگوييم :
اين كلّى داخل در تحت مثلث است كه جنس قريب آن است و خود مثلث داخل در شكل مستقيم الاضلاع است كه دو نوع دارد : 1 - مثلث 2 - غير مثلث داخل در شكل مستقيم الاضلاع ، داخل در تحت شكل مستوى است در مقابل شكل غير مستوى مثل دايره و خود شكل مستوى ، داخل در تحت شكل است كه شكل داخل در تحت كمّ است ( البته روشن نشد كه آيا كمّ متّصل است يا منفصل ؟ ظاهرا متّصل بايد باشد ؛ چون منفصل منحصر به اعدا است و نيز روشن نشد كه از كدام قسم متصل است ؟ قارّيا يا غير قارّ و . . . كه اگر اينها هم محاسبه شود مراحل افزون مىگردد ) در اين مثال شش مرحله وجود دارد ؛ سه نوع متوسط و سه جنس متوسط و مثال هم از مقولهء اعراض و كميّتها است .
جنس الاجناس يا جنس عالى كمّ
جنس متوسط سوم و نوع عالى شكل
جنس متوسط دوم و نوع متوسط سوم شكل مستوى
جنس متوسط اول و نوع متوسط دوم مستقيم الاضلاع
جنس قريب و نوع متوسط اول مثلث
نوع الانواع و نوع سافل متساوى الساقين
مثال 5 . خط مستقيم ، نوعى از انواع خط است ، زيرا كه خط انواعى دارد از قبيل :
مستقيم - منحنى - منكسر - مختلط ، آنگاه خط مستقيم مثال انسان نوع الانواع است و ما فوق آن خود خط است كه جنس قريب و به منزلهء حيوان است و ما فوق آن كمّ متّصل قارّ است همانند جسم نامى و كمّ متصل قار سه نوع دارد : 1 - جسم تعليمى 2 - سطح 3 - خط ، پس خط داخل در كمّ متّصل قارّ است كه همانند جسم مطلق است و خود كم متصل قارّ داخل در كمّ متصل است و آن داخل در كمّ است كه جنس الاجناس مىباشد .
جنس الاجناس انسان
شرح منطق مظفر (فارسى) — صفحة 188
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٨٨