و عزم بر گناه دارد ، مستحق مؤاخذه است .
ب )
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها لِلَّذِينَ لا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَ لا فَساداً .
« 1 » آن خانه آخرت ( بهشت برين ) را براى كسانى قرار مىدهيم كه در روى زمين ارادهء علوّ و فساد نداشته باشند . معلوم مىشود اراده و قصد برترىطلبى و فساد باعث حرمان از سراى اخروى مىشود و ارادهء مزبور جزاء و كيفر و مؤاخذه دارد .
ج )
إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ .
« 2 » معلوم مىشود نفس حبّ و دوست داشتن اشاعه فحشاء در مورد مؤمنان و موجب عذاب مؤلم است و حبّ يك امر قلبى است ؛ يعنى كسى اين را براى مؤمنان بخواهد و دوست داشته باشد ، مستوجب كيفر الهى است .
3 - راه سنت : از رواياتى نيز اين مطلب استفاده مىشود كه تجرّى و نيّت گناه داشتن موجب استحقاق عقاب است و براى نمونه سه روايت را مىآوريم :
الف ) نيّة الكافر شر من عمله « 3 » اگر عمل او عقاب دارد ، پس نيّت او كه بدتر از عمل است به طريق اولى عقابآور است .
ب ) انّما يحشر الناس على نيّاتهم . « 4 » مردمان در روز قيامت براساس نيّتهاى خود محشور مىشوند ، آنكه نيّت پليد و بد دارد با بدان و به صورت گناهكاران محشور مىشود و آنكه نيّت نيك دارد ، با نيكان محشور مىشود . پس نيّت خير يا بد داشتن نقش دارد .
ج ) رواياتى كه دربارهء فلسفهء خلود و جاودانگى اهل بهشت در بهشت و اهل آتش در آتش است كه مىگويد خوبان اگر در دنيا براى هميشه مىماندند ، باز هم قصدشان طاعت بود و بدان نيز قصدشان معصيت است و به خاطر قصد و نيّت و عزم ، در بهشت يا جهنّم مخلّد هستند . « 5 » و . . .
مرحوم آخوند روايات مزبور را هم شاهدى بر صحّت و درستى حكم وجدان و عقل
هامش
( 1 ) - سوره قصص ، آيه 82 .
( 2 ) - سوره نور ، آيه 19 .
( 3 ) - وسائل الشيعة ، ج 1 ص 35 ، حديث 3 .
( 4 ) - وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 36 ، حديث 4 .
( 5 ) - وسائل الشيعة ، ج 1 ، ص 36 ، حديث 4 .