قوله : نعم :
اشكال سوّم :
ظاهر فرمايش امام در بخش ترجيح به صفات اينست كه صفات مذكوره در مقبوله يعنى اعدليت ، افقهيت ، اصدقيت ، اورعيت همه باهم و مجتمعا مىتوانند مرجح يك حديث بر حديث ديگر باشند چون همه را با هم ذكر كرده و با واو عطف به يكديگر عطف نموده كه ظهور در جمع دارد و حال آنكه بالاجماع و بالاتفاق تكتك صفات مذكور مستقلا مىتوانند مرجّح باشند و حالت اجتماعيه دخالت ندارد .
مرحوم شيخ مىفرمايند : اين اشكال نيز قابل جواب است به اينكه منظور امام ( ع ) بيان اصل ترجيح است يعنى مىخواهند بفرمايند به واسطه اين صفات ترجيح حاصل مىشود نه اينكه حتما اين صفات مجتمع هم باشند بلكه مىسازد با اينكه فردفرد مرجح باشند [ و اينگونه تعبيرات در عرف فراوان است لذا فرموده الظاهر يعنى متبادر به ذهن و متفاهم عرفى همين است ]
و شاهد مطلب اينست كه : اگر مراد امام ( ع ) اجتماع همهء صفات باهم بود مناسب اين بود كه سائل بلافاصله بپرسد : يا ابن رسول الله ( ص ) اگر همهء صفات مجتمع نبودند بلكه پارهاى از اين صفات در يك راوى بود آيا موجب رجحان هست يا نه ؟ و نيز جا داشت بپرسد : يا ابن رسول الله ( ص ) اگر پارهاى از صفات مذكور در راوى يك حديث و پارهاى در راوى حديث ديگر موجود بود و تعارض كردند كدامها راجح است ؟ و . . .
ولى نه هيچكدام از اين پرسشها را مطرح نكرد بلكه مستقيما رفت سراغ اين مطلب كه اگر هر دو راوى از همهء جهات مذكور و مشابهات آنها مساوى بودند و هيچكدام بر ديگرى فضيلتى نداشت چه بايد كرد و كدام مقدم است ؟
معلوم مىشود سائل از عبارت امام ( ع ) اين را فهميد كه : الترجيح بمطلق التفاضل