مسئله سوّم : تعارض نصين
سومين مسئله از مسائل اربعه دوران بين محذورين عبارتست از دوران بين وجوب و حرمت به جهت تعارض نصّين [ البته تعارض مصاديق گوناگونى دارد گاهى تعارض به اينست كه دليلى دالّ بر وجوب و دليلى دالّ بر عدم وجوب است يعنى اثبات و نفى ، گاهى يكى دالّ بر حرمت ديگرى دالّ بر عدم حرمت است گاهى يكى دالّ بر وجوب ديگرى دالّ بر استحباب مثلا و . . .
و گاهى هم يك دليل دالّ بر وجوب است و ما را امر مىكند و دليل ديگر دال بر حرمت است و ما را نهى كند كه مورد بحث ما اينجا است ] يعنى دو حديث از معصومين رسيده يكى دلالت دارد بر اينكه دفن ميت كافر مثلا واجب است و ديگرى دلالت مىكند كه حرام است و تعارض اين دو سبب شده كه حقيقت بر ما مشتبه شود و ندانيم كه دفن ميت كافر در اسلام واجب است يا حرام ؟ حال در اينجا چه بايد كرد ؟
شيخ اعظم مىفرمايد : ما در تعارض نصين فتوا به تخيير مىدهيم و دليل ما اخبار فراوانى است در باب متعارضين كه معروف به اخبار علاجيّه مىباشند و در آن اخبار حكم به تخيير كرده و فرموده : اذن فتخير احدهما و تدع الآخر و اخبار التخيير دو دسته هستند يك دسته به اطلاقشان ما نحن فيه را كه تعارض به نحو امر و نهى است شامل مىشوند و يك دسته موردشان ما نحن فيه است يعنى از امام مىپرسند يا ابن رسول اللّه ( ص ) دو خبر از شما به ما رسيده كه يكى امر مىكند به فلان كار و ديگرى نهى مىكند از آنچه بايد كرد ؟ حضرت فرمان تخيير صادر فرمودهاند پس ما به حكم