ايشان مدعى شدهاند كه خبر واحد با سه شرط حجّت است :
1 - حديث در يكى از كتب معتبرهء حديثى از قبيل كتب اربعهء شيعه موجود باشد .
2 - حد اقل جماعتى از فقهاء شيعه بدان عمل كرده باشند .
3 - گروه ديگرى هم بر خلاف آن حديث عمل نكرده باشند تا معارض با عمل جماعت قبلى شده و موجب بىاعتبارى حديث شود و يا اگر مخالفتى در واقع شده ما از آن مطلع نباشيم ، به نظر فاضل تونى با وجود اين شروط ثلاثه خبر واحد حجّت مىشود سپس براى اين مدّعا استدلال كرده به اينكه :
بدون ترديد ما در اسلام تكاليفى داريم اعم از واجب و حرام - بايد و نبايد ، عبادت و معامله و بدون ترديد اين تكاليف و مسئوليتها تا دامنهء قيامت زنده و باقى بوده و در هر عصرى و براى هر نسلى امتثال آنها فرض و لازم است به ويژه آن دسته از مسائل كه جزو ضروريات دين يا مذهب محسوب مىشوند از قبيل صوم و صلاة و حج و . . .
و نيز بدون ترديد هركدام از معاملات و عبادات در اسلام مشتمل بر يك سلسله شرائط و اجزاء و موانع هستند كه هيچكدام از آنها و يا معظم آنها براى ما به نحو تواتر يا اجماع و ضرورت دين معلوم نيستند بلكه غالب آنها بتوسط خبرهاى واحد غير علمى بيان شدهاند با اين مقدمات عقل حاكم است به اينكه براى امتثال صلاة واقعى و صوم واقعى و . . . . . با همهء اجزاء و شرائطى كه دارند ملزم هستيد به اين خبرهاى واحد مراجعه كنيد و از آنها بهره بگيريد و اگر از اخبار واحده صرفنظر كنيم لازم مىآيد كه بسيارى از اين حقايق شرعيه ماهيت خود را از دست بدهند و به ماهيات ديگر تبديل شوند فلا بد من العمل بها .
مرحوم شيخ در مقام جواب مىفرمايد : ما به اين استدلال دو ايراد
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 201
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص٢٠١