واحد مجرّد ولى جامع شرائط هستند لذا عمل مىشود امّا عند السيد اين اخبار يا متواترند و يا محفوف به قرائن قطعيه شاهد اين مطلب آنست كه جناب سيد در جواب مسائل تبانيات [ كاهفروشان ] فرموده : بيشتر احاديث ما كه در كتب معتبره نقل شده معلوم و مقطوع الصدور است زيرا كه يا متواتر هستند و يقين به صدورشان داريم و يا همراه با امارات و قرائنى هستند كه آنها دليل بر صحت و صدق اين اخبار مىباشند در نتيجه اين روايات براى ما قطعآفرين است و لو در كتب حديث به صورت خبر واحد نقل شده باشد ولى قرائن فراوان آنها را قطعى ساخته و ما به قطع عمل مىكنيم نه به ظن و از طرف ديگر جناب شيخ طوسى ره ضمن اشكال و جواب هفتم از اشكالات مذكور تصريح كردند به اينكه قرائن قطعيه مضبوط و محصور است و ادعاى اينكه اكثر اخبار همراه قرائن هستند ادعائى محال و گزاف است كه تفصيلا ذكر كرديم . بنابراين ما هم قبول داريم كه سيد و شيخ هر دو به اين اخبار عاملند ولى هركدام روى مبناى خويش ، سيّد بر اين اساس عمل مىكند كه اين اخبار را متواتر و يا داراى قرائن قطعيه مىداند و شيخ بر اين اساس عمل مىكند كه اين اخبار را واجد جامع شرائط مىداند . سؤال : حال كه هر دو عاملند ثمره اين بحث چيست ؟
جواب : نسبت به احاديثى كه به عقيدهء سيد متواتر يا مع القرينه هستند و به عقيدهء شيخ هم همينطور است و يا لااقل خبر واحد جامع شرائطند ثمرهاى ظاهر نمىشود بلكه هر دو عمل مىكنند [ مادّه اجتماع ] و نسبت به رواياتى كه به عقيده سيّد متواتر يا محفوف به قرينه هستند سيد عمل مىكند ولى عند الشيخ نه متواتر و نه داراى قرينه و نه خبر واحد جامع شرائطند و لذا شيخ عمل نمىكند [ مادّه افتراق از سوى سيد ] و نسبت به رواياتى كه عند الشيخ خبر واحد جامعالشرائطند ولى عند السيد نه متواترند و نه واحد مع القرينه در اينجا شيخ عمل مىكند ولى سيّد نه [ مادّه افتراق از سوى شيخ ]
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 159
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٥٩