عمل مىكنم ، اين عبارت شيخ اگرچه اطلاق دارد و مقيد به صورت قرائن قطعيه نيست و لكن اگر كسى در تمام عبارات شيخ تأمل كند مىيابد كه شيخ هم به مطلق خبر واحد امامى عدل عامل نبوده بلكه به خبرهائى كه از ائمه ( ع ) به ما رسيده و بزرگان حديث هم آنها را در كتب حديث نقل كرده و خود بدان عامل بودهاند عمل مىكنيم و اينها خود قرائنى هستند كه خبر را اطمينانآور مىكنند سپس فرموده :
هذا هو الذى تبين لى من كلامه و يدعى اجماع الاصحاب على العمل بهذه الاخبار حتى لو رواها غير الامامى و كان الخبر سليما عن المعارض و اشتهر نقله فى هذه الكتب الدائرة بين الاصحاب عمل به ، صاحب معالم پس از نقل اين سخنان فرموده :
ما فهمه المحقق من كلام الشيخ هو الذى ينبغى ان يعتمد عليه لا ما نسبه العلّامة اليه ، مرحوم شيخ انصارى ره مىفرمايد : گويا صاحب معالم اصلا به كتاب عدّة الاصول مراجعه ننموده و به اتكاء برداشت محقق اوّل اين حرفها را زده درحالىكه اگر تنها به سؤال و جواب هفتم عدة الاصول كه جلوتر آورديم مراجعه كرده بود اين سخن را نمىگفت زيرا كه شيخ طوسى تصريح كرد به اينكه : دعوى القرائن فى جميع ذلك دعوى محالة و انّ المدعى لها معول على ما يعلم ضرورة خلافه . . . . .
سخنان محدث استرابادى : برداشت علّامه از سخن شيخ طوسى ره كه خيال كرده شيخ مدّعى حجيت خبر واحد مجرّد است بقول مطلق اشتباه است و حق آنست كه شيخ طوسى هم مانند سيد مرتضى تنها به خبرهاى مقطوع الصدور عمل مىكند و اختلاف معنوى بينهما نيست بلكه تنها يك نزاع لفظى است يعنى سيد در ظاهر تعبير كرده به اينكه خبر واحد حجت نيست و شيخ طوسى فرموده : خبر واحد حجت است امّا در حقيقت مراد سيّد خبر واحد
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 156
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١٥٦