تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح رسائل (فارسى) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦
حسن تصديق بتوسط آيه ثابت شد از راه اجماع مركب وجوب تصديق مؤمنين را ثابت مىكنيم به اين بيان كه احدى از اصوليين قائل به تفصيل نشده بلكه دسته‌اى از قبيل سيد مرتضى و اتباع او بقول مطلق مىگويند : تصديق مؤمنين بدون اينكه قول آنها يقين‌آور باشد نه جايز است و نه حسن دارد و نه وجوب و مشهور هم مىگويند : تصديق مؤمن و لو علم‌آور نباشد نه تنها جايز و حسن است بلكه واجب و لازم است پس كسى نگفته كه : تصديق مؤمن حسن است ولى واجب نيست و حيث اينكه آيه حسن را ثابت كرد با اجماع وجوب هم ثابت مىشود و معناى حجيت خبر واحد هم همين است كه يجب التصديق و ترتيب الاثر پس از آيه مع الضميمة حجيت خبر واحد ثابت مىشود . و شاهد مطلب هم اينست كه در روايت اسماعيل بن صادق ( ع ) به اين آيه تمسك شده و آن اينكه : جناب اسماعيل كه فرزند ارشد جناب امام صادق ( ع ) بود مقدارى دينار در اختيار داشت آنها را به مردى از اهل حجاز داد كه براى تجارت به يمن مىرفت و شنيده بود كه اين بازرگان شارب الخمر است ولى اعتنا نكرد و اقدام نمود بعد هم آن مرد تا دينار آخر را مصرف نموده و چيزى به جناب اسماعيل نداد امام صادق ( ع ) وقتى كه شنيدند فرمودند : پسرم مگر از مسلمانان نشنيده بودى كه اين آدم شراب‌خوار است پس چرا به او دادى ؟ مگر قرآن نمىگويد :
يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ يُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ
اى يصدق اللّه و يصدق للمؤمنين پس چرا تصديق نكردى و ترتيب اثر هم ندادى ؟ پس آيه اذن مىتواند مثبت مدّعاى ما باشد . و الجواب : مرحوم شيخ مىفرمايد : اوّلا مراد از اذن نه هركسى است كه به مجرّد استماع سخنى بدون علم و اعتقاد قلبى و به مجرّد تعبد بدان ترتيب اثر بدهد تا به درد ما نحن فيه بخورد بلكه مراد از اذن عبارتست از كسى كه سريع الاعتقاد است يعنى زود از خبر مخبرى برايش اعتقاد و باور حاصل