1 - در روايات مستفيضه از معصومين ( ع ) وارد شده كه مراد از اهل الذكر خصوص امامان معصوم ( ع ) مىباشند نه ديگران آنگاه قول امام ( ع ) چون معصوم است يقينآور است و سائل به علم خود عمل مىكند نه به تعبّد به غير علم و مرحوم كلينى در كتاب ارزشمند اصول كافى بابى را بدين مناسبت منعقد ساخته فالآية اجنبية عما نحن بصدده .
ان قلت : اين روايات نوعا مبتلا به اشكال بوده يا راويان آنها مشترك بين عادل و فاسق هستند و يا راوى آن مستقيما ضعيف است پس نتوان بتوسط اين روايات اطلاق آيه را اختصاص داد به معصومين ( ع ) .
قلت : در اين رابطه شش روايت داريم كه سه روايت ضعيف السند هستند ولى دو روايت صحيحه و يكى هم حسن يا موثق است و اين سه روايت براى تفسير آيه ما را بس است .
2 - در آيه شريفه دو احتمال وجود دارد ،
الف : منظور اين باشد كه سؤال كنيد تا علم پيدا كنيد و به علم خود عمل كنيد و سخن از تعبد صرف نيست .
ب : منظور اين باشد كه بپرسيد و سپس جواب را گرفته بدان عمل كنيد چه براى شما علم بياوريد يا نه بلكه تعبدا بايد عمل كنيد ، بنا بر احتمال اول آيه به درد حجيت خبر واحد مجرّد نمىخورد آرى بنا بر احتمال ثانى چرا ، حال كدام احتمال اقوى است ؟ شيخ ره مىفرمايد : احتمال اوّل اقوى است و آيه برآن حمل مىشود به دو دليل : يكى تبادر كه متبادر به ذهن از اين تعبير است همان احتمال اول است و ديگرى شأن نزول آيه كه در رابطه با علامات النبى است و آن از اصول دين است و در اصول دين تعبّد جا ندارد بلكه سؤال و جستجو براى تحصيل علم است .
ما اضافه مىكنيم : برفرض هم احتمال اول اقوى نباشد ولى هر دو
شرح رسائل (فارسى) — صفحة 113
مساهمون: على محمدى خراسانى
ص١١٣