بيان ثمره ميان انواع كشف
چهار نوع كشف وجود دارد :
1 . كشف انقلابى : كشف انقلابى اين است كه قبل از اجازه ، مشترىِ اصيل واقعاً مالك نبود و عقد فضولى واقعاً مؤثر نبود ولى پس از اجازه واقعاً از اول ، مالك شده است كه انقلاب عدم تأثير به تأثير ، از اول عقد است .
2 . كشف حقيقى : اجازه كاشف از اين است كه در واقع از اول عقد ، مالك بوده و عقد مؤثر واقع شده است كه گاهى به نحو كشف محض است و گاهى به نحو تأثير ، اجازه در ملك است . شرط حصول ملك هم از اول عقد است . در اينصورت يا تعقب انتزاعى ، شرطيت دارد - كه مبناى صاحب فصول است - يا تعقب واقعى شرطيت دارد - كه مبناى امام راحل است - يا وصف لحاظ كه مقارنت دارد شرط است و يا خود اجازه به وجود خارجىاش شرط است . در امور اعتبارى چنين چيزى بلامانع است و يا رضايت تقديرى شرط است و يا . . . ؛ گفتنى است مبانى و احتمالات ديگرى هم در اينباره وجود دارد كه فعلًا اين مبانى در بحث ثمره نقشى ندارند . آنچه در اينجا مهم است اصل كشف حقيقى است . در ضمن يادآور مىشود كشف محض باطل است .
3 . كشف تعبّدى : اين كشف در صورتى است كه شارع ما را متعبد كند به حصول ملك از زبان عقد و از لسان ادلّه همچنين ملكيتى استفاده شود ؛ يعنى اگر بعداً مالك اصلى اجازه داد شرعاً ملكيت از اول عقد حاصل باشد نه واقعاً و وجداناً و عرفاً .
4 . كشف حكمى : در اين نوع كشف ، خود ملكيت از اول عقد محقق نشده است - نه واقعاً و نه تعبّداً - ولى به قدر امكان آثار ملك ( نماء و منافع منفصل عين ) مترتب مىشود . اين مسأله به تفصيل بررسى خواهد شد .
از ميان اين چهار قسم ، كشف انقلابى قطعاً محال است ؛ زيرا « انقلاب الشيء عمّا هو عليه » محال است ، تناقض محال است ، اجتماع دو مالك بر مملوك واحد محال است