10 . عهده دار شدن كيل و وزن و . . . : در حديثى از امام صادق ( ع ) مىخوانيم :
قلت له : رجل من نيّته الوفاء و هو إذا كال لم يحسن أن يكيل ، قال : « فما يقول الذين حوله ؟ قلت : يقولون : لا يوفّى ، قال : هذا لا ينبغي له أن يكيل » . « 1 »
البته حديث در مورد كيل است ، ولى از باب نمونه است . وزن و شمارش و مساحت نيز از همين قبيل است .
11 . كم كردن قيمت پس از عقد : امام صادق ( ع ) فرموده است :
« إنّ رسول الله ( ص ) نهى عن الاستحطاط بعد الصفقة » . « 2 »
استحطاط يعنى طلب كم كردن قيمت ، صفقه يعنى دست دادن كه كنايه از تمام شدن معامله است .
12 . ورود در معامله برادر دينى : امام صادق ( ع ) در حديثى فرموده است :
« نهى رسول الله ( ص ) أن يدخل الرجل في سوم أخيه المسلم » . « 3 »
منظور اين است كه اگر مسلمانى متاعى را خريدارى مىكند و ثمن معينى را مىدهد و طرفين راضى مىشوند ، ديگرى دخالت نكند و نگويد من به مبلغ بيشترى خريدارم ، يا اگر فروشنده جنسى را به فردى عرضه كرده و مشترى راضى شده است تا آن را خريدارى كند ، ديگرى وارد نشود و نگويد من جنس بهترى دارم يا همين جنس را ارزانتر مىفروشم .
البته اين در فرضى است كه طرفين تراضى كردهاند و به قيمتى راضى شدهاند ، ولى قبل از توافق طرفين يا در حال مزايده اشكالى ندارد و ورود در معاملهء مسلمان ديگر محسوب نمىشود .
تلقّى ركبان
دربارهء تلقّى ركبان يك بحث موضوعى و چند بحث حكمى مطرح است :
هامش
( 1 ) . همان ، ص 394 ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ص 452 ، ح 1 .
( 3 ) . همان ، ص 459 ، ح 3 .