است . احتياط مستحب همين است ، ولى اظهر كراهت آن است . البته اين كار با چند شرط مكروه است : بيرون رفتن از شهر به اين قصد باشد ؛ به قدرى خارج شود كه گفته شود از شهر خارج شده است ؛ فاصله ، كمتر از چهار فرسخ باشد . پس اگر در چهار فرسخى يا بيشتر به آنها برسد حكم كراهت ثابت نمىشود ، بلكه سفر تجارتى است . و بنابر اقوا معتبر نيست كه قافله ، قيمت شهر را ندانند . و دربارهء اينكه حكم شامل غير از خريد و فروش - مانند اجاره و مثل آن - مىشود يا نه ، دو وجه وجود دارد .
آداب مستحب و مكروه در تجارت
شرح : اين مسأله دربارهء آداب تجارت و كسب مال است ؛ در هر تجارتى امورى واجب و لازم و شرط صحت معامله است كه اگر نباشد و رعايت نشود معامله باطل است . امورى نيز حرام است و موجب فساد و بطلان معامله . امورى هم از آداب تجارت و كسب مال هستند . ويژگى آداب تجارت اين است كه با نبود آنها هم معامله صحيح و لازم است ولى بهتر است اين آداب مراعات شوند . آداب تجارت به دو بخش تقسيم مىشود :
1 . آداب مستحب ؛ 2 . آداب مكروه .
آداب مستحب
امورى كه مستحب است در تجارت مراعات شوند و فعل آنها ثواب دارد ، خيلى زياد است كه در اين مسأله چهار مورد ذكر شده است .
1 . اجمال و اقتصاد در طلب مال : دين مقدس اسلام دين اعتدال است و امت اسلامى امت وسط است ، و « خير الامور أوسطها » در همهء ابعاد آن جارى و سارى است . در مورد تجارت و طلب مال هم اقتصاد و اعتدال مطلوب است . مسلمان در امر معاش و كسب مال بايد نه آنچنان حريص باشد كه همه چيز را فداى كسب درآمد كند و نه آنگونه كوتاهى كند كه در عسر و حرج و فقر و فشار ، زندگى كند ، بلكه بايسته است حدّ وسطى را انتخاب كند ، و اين مطلب در روايات فراوانى توصيه شده است مثلًا :