بر خلاف آن باشد ، و قيافه شناسى و قول قائف از امارات معتبره نيست تا بر استصحاب مقدم باشد .
احكام تنجيم
شرح اين بخش را با ذكر دو نكته آغاز مىكنيم :
الف ) يكى از اصول قطعى عقلى و نقلى كه مورد قبول همهء اديان و مذاهب الهى - بلكه همهء الهيون است - عقيده به وجود مبدأ عالم است و در فرهنگ اسلامى از آن حقيقت به « الله » تعبير مىشود كه اسم است براى ذاتى كه جامع جميع كمالات و منزه از جميع نقائص است و انكار مبدأ عالم قطعاً موجب كفر است .
اصل قطعى عقلى و نقلى ديگر ، اصل توحيد و يكتايى و يگانگى است كه انكار آن ، و نيز عقيده به شرك و چند خدايى نيز موجب كفر است .
اصل قطعى ديگر اين است كه تنها و تنها او مؤثر حقيقى است و هيچ موجودى استقلال در تأثير ندارد و شريك او در تأثير نيز نيست . و انكار اين مطلب نيز موجب كفر است . اصل قطعى ديگر اين است كه موجودات و مخلوقات عالم همانطور كه در اصل حدوث محتاج به خالق هستند در بقا و استدامه نيز آن به آن محتاج به او هستند و قائم به غيرند و تنها حقيقتى كه قائم به ذات و قيوم همهء عوالم امكان است ذات حق تبارك و تعالى است .
سخن دهرى مسلكان و ماده گرايان هم كه مىگويند همهء حوادث عالم معلول فعل و انفعالات مادى است و دست روزگار را علت تامّه مىدانند و به اشكال مختلف منكر صانع متعال مىباشند باطل است .
و به نقل قرآن از قول دهرى مسلكها :
وَ قالُوا ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُ
. « 1 » سخن آن دسته از فلاسفه متقدم هم كه براى افلاك ، نفوس ناطقه قائل بودند و آنها را مؤثر مىدانستند و در حوادث اين عالم و مرگ و حيات ، فقر
هامش
( 1 ) . جاثيه ( 45 ) : 24 .