اين نوع كتابها را نابود كنند و از بين ببرند .
شرح : يكى از اعمالى كه انجام آن و تكسّب به آن حرام و باطل است حفظ كتابهاى ضلالت و گمراه كننده است .
دربارهء حفظ كتب ضلالت دو مطلب بايد بحث شود : 1 . بحث موضوعى ؛ 2 . بحث حكمى .
بحث موضوعى
موضوع مسأله از سه كلمه تشكيل شده است : حفظ ، كتاب ، ضلالت .
حفظ : در لغت عرب « 1 » به دو معنا آمده است : يكى به معناى منع از ضايع شدن و تلف شدن است ، ديگرى به حفظ به خاطر سپردن .
محقق ايروانى دربارهء كلمهء حفظ در اين مسأله سه احتمال داده است :
الف ) ظاهر كلمهء حفظ عبارت است از منع از تلف و مخصوص فرضى است كه كتابى در معرض تلف و نابودى باشد و فردى از نابود شدن آن جلوگيرى كند .
ب ) علاوه بر رفع موانع ، كتاب بايد برداشته شود ، در منزل و مخزن كتابخانه امساك و نگهدارى گردد ، تا زمينه براى تلف شدن آن پيدا نشود .
ج ) حفظ يك معناى سلبى و نفيى دارد ( عدم اتلاف ) . به اين معنا كه شخص عاقل بالغ با اراده و اختيار خودش متعرض تلف كردن نشود ، اگرچه خودبهخود و با آفت سماوى تلف شود . اين نوع حفظ كردن ربطى به مكلّف ندارد و حفظ او صرفاً به معناى تلف نكردن عمدى از سوى اوست .
متفاهم عرفى از حفظ ، همان معناى نخست است ، ولى بعداً بايد ادلّه بررسى شود و چه بسا دليل حرمت حفظ ، معناى سوم در بر بگيرد . حرام بودن حفظ كتب ضلال به معناى حرام بودن عدم اتلاف آنهاست پس بر مكلّف واجب است آنها را تلف و نابود كند . در اصل ، اتلاف واجب است و با ملازمه ، ترك آن حرام و لازم است .
هامش
( 1 ) . المصباح المنير ، ج 1 ، ص 174 .