( 3 ) ( تنجيز )
قوله : و من جملة : شرط سوّم از شروطى كه مربوط به كلّ عقد يعنى مجموع مركب از ايجاب و قبول است ، عبارتست از تنجيز :
عدّهاى از فقهاء اين شرط را ذكر كردهاند : و منظور از تنجيز آنست كه : عقد معلّق بر شرطى و وصفى و قيدى نباشد و اگر و مگر نداشته باشد ، [ نكته : قوله :
باداة الشرط : ظاهرش اينست كه خود ادات شرط در ايجاب يا قبول ذكر شود .
ولى بايد بدانيم كه شرط دو شعبه دارد :
1 - شرط صريح : آنست كه موجب صريحا بگويد : ان قدم الحاج بعتك هذا بكذا .
2 - شرط ضمنى : آنست كه به صراحت از ادوات شرط استفاده نشده ولى از مضمون آن استفاده شده مانند : بعت دارى فى يوم الجمعة ، كه به منزلهء ان كان يا اذا كان يوم الجمعه است . ]
و منظور از تعليق آنست كه : متعاقدين قصدشان اين باشد كه : با وجود فلان شيئ [ كه به صورت شرط آمده ] معامله منعقد شود و با نبود آن ، نابود شود . و خلاصه اينكه : بر يك فرض معامله باشد و برفرض ديگر معامله نباشد .