بر وزن غنّى عبارتست از فردى از جنّ كه ديده مىشود يعنى كاهن او را مىبيند پس كاهن خبر از حوادث مىدهد « 1 » ايشان رأى را از مادّهء رؤيت به معناى ديدن گرفته نه رأى به معناى عقيده و نظر .
نهاية گفته : به آن فرد از جنّ كه تابع كاهن [ در تسخير او است و از او تبعيّت مىكند و آنچه بگويد انجام مىدهد ] است راىّ گفته مىشود بر وزن كمىّ « 2 » [ انسان شجاع ]
قوله : اقول : مرحوم شيخ روايتى را از مرحوم طبرسى در احتجاج نقل مىكنند كه حاوى نكات ارزندهاى است : از جملهء سؤالات زنديق از امام صادق عليه السّلام اين بود : ريشهء كهانت از كجا است ؟ و از كدامين منبع و سرچشمه كاهن از حوادث خبر مىدهد ؟
امام عليه السّلام فرمود : در دوران جاهليّت در دورههاى فطرت [ فاصلهء ميان پيامبرى تا پيامبر بعدى [ مثلا فاصلهء عيسى عليه السّلام تا رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله و . . . ] كهانت رائج بوده .
[ و در واقع از خلاء وجودى انبياء سوء استفاده مىكردند و شبپرست بودند ] و كاهنان در آن دورههاى ظلمانى به منزلهء حاكم بودند كه مردمان در امور و كارهاشان بدانها مراجعه كرده و آنها را حاكم قرار داده و از آنها نظرخواهى مىكردند ، كاهن هم از حوادث خبر مىداد .
[ مثلا از اينكه چه كسى مال فلانى را سرقت كرده ، چه كسى فلانى را كشته و . . . ] و اين اخبار از غائبات و ناديدنىها عوامل متعددى داشت .
1 - فراست چشم : تيزبينى كه در شخص كاهن وجود داشت و با نگاه تا عمق
هامش
( 1 ) القاموس المحيط ج 4 ص 331
( 2 ) النهاية لابن الاثير ج 2 ص 178 رأى