( 18 ) ( كذب )
مسألهء هيجدهم از مسائل نوع رابع ، راجع به يكى ديگر از اعمالى است كه فى نفسه از محرّمات مىباشد ولى از اعمالى نيست كه اكتساب بدان ، و امرار معاش از طريق آن معمول و متعارف باشد ، و لذا ذكر آن در زمرهء مكاسب محرّمه ، استطرادى مىباشد [ نظير غيبت كه سابقا ذكر شد . ] و آن مسأله كذب است .
در اين رابطه يك بحث موضوعى جدا مطرح نيست . [ بر خلاف غناء ، غيبت و . . . ] زيرا كه صدق و كذب معناى واضحى دارد و نيازى به تعريف نيست .
البته در علم معانى خوانديم كه براى صدق و كذب شش معنا ذكر شده بود ولى معناى معروف و مشهور آن ، موردنظر فقهاء است و آن اينكه :
صدق عبارتست از : مطابق بودن خبر با واقع .
و كذب عبارتست از : عدم مطابقت خبر با واقع .
از نظر حكمى نيز اصل حرمت كذب جاى كمترين ترديدى نيست و به حكم ادلّه اربعه كذب حرام است :
امّا الكتاب : آيات بىشمارى تحت عنوان افتراء بر خداوند ، افتراء ، كذب