9 - و القاف الى الغين . ] و بايد اين حروف را از مخارج اصلىاش اداء كند .
3 - شيخ اعظم مىفرمايد : و فيه ما تقدم . . . يعنى ما سخن حدائق را قبول نداريم و قبلا گفتيم كه لحن به معناى صوت حسن مع الترجيع است ، و مطلق لحن حرام و غناء نيست . آرى اگر لحن لهوى و متناسب با آن مجالس باشد حرام است . پس نيازى به اين دخل و تصرفات و حمل لحن بر لغت و لهجه نيست .
فراز دوّم : و قوله صلى اللّه عليه و آله . . . :
فراز دوّم كه محل شاهد ما از نقل حديث است اينست كه فرمود :
و ايّاكم . . . اين جمله به صراحت نهى كرده از غناء در قرآن و با وجود آن چگونه نوبت به اخبار قرائت و فضل آن مىرسد ؟ !
فراز سوّم : قوله : لا يجوز تراقيهم . . . اين جمله از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله در مقام مذمّت اقوام بعدى است كه : همّ و غمّ آنها به ظاهر قرآن مصروف گشته و مى كوشند كه قرآن را با صوت زيباى طربآور و فرحبخش بخوانند و تدبّر در معانى آن را فراموش كردهاند [ در حالى كه تدبّر ، اصل ، و قرائت حسن ، فرع و درجه دوّم است . ]
قوله : و ظهر : در رابطه با ترجيع در قرآن دو نوع روايت داريم :
1 - همان روايت نبوى كه در مقام مذمت ترجيع فرمود : يرجّعون ترجيع الغناء . . .
2 - روايت نبوى ديگر كه فرموده : قرآن را همراه با ترجيع بخوان و در صوتت ترجيع ايجاد كن ، چرا كه خداوند صوت حسن را دوست مىدارد . « 1 »
حال ممكن است تصوّر شود كه ميان اين دو منافات است چرا كه در يك روايت ترجيع در قرآن مذمت شده و در روايت بعدى بدان دعوت شدهايم
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ج 4 ص 859 باب 24 من ابواب قرائة القرآن حديث 6 .