هوا و هوس پيش قدم اند . هرچند اين گروه داراى عزّت و مكنت باشند ، از سخنانشان اعراض كن .
در روايات است كه بعضى صناديد قريش به آن حضرت ( ص ) گفتند كه اين « رذيلان » را از پيش خود دور كن تا رؤسا نزد تو نشسته بتوانند ! مسلمانان نادار را « رذيل » و كافران دولتمند را « سردار » « 1 » گفتند .
شايد در دل مبارك آن حضرت ( ص ) خطور كرده باشد كه « اگر اين غربا براى مدّت كمى از من دور شوند ، چه نقص خواهد بود ؟ چه ، آنها مسلمانان راسخ هستند ؛ و مصلحت كار را ملحوظ نظر داشته ، نخواهند رنجيد ؛ و اين دولتمندان هم بدين طريق اسلام خواهند آورد » ! لذا ، اين آيت نازل شد كه گفتهء اين متكبّران را هرگز قبول مكن ؛ زيرا ، از اقوال بيهودهء آنها معلوم مىشود كه استعداد ايمان آوردن حقيقى را ندارند ، و نيز لازم نيست كه به فكر فائدهء موهوم ، از احترام مخلصين صرفنظر شود ؛ زيرا ، در صورت فرق گذاشتن در بين دولتمندان و غربا احتمال دارد كه در قلوب عوام الناس نسبت به پيغمبر ( ص ) معاذ اللّه ! نفرت و بدگمانى پيدا شود . پس ضرر آن نسبت به ضرر ايمان نياوردن اين چند تن متكبّر به مراتب بيشتر است .
وَ قُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ
و بگو : ( اين ) سخن راست ( است ) از پروردگار شما ؛ پس هركه خواهد ايمان آرد و هركه خواهد كافر شود ؛
تفسير : از طرف خدا ( ج ) سخنان راست رسانده شد ؛ خواه كسى آن را بپذيرد ، و خواه از آن « 2 » انكار نمايد ؛ او تعالى را باكى نيست . نفع و نقصان همه محض « 3 » به خود شما عايد مىشود . كسانى كه قبول مى كنند ، و آنان كه قبول نمى كنند ؛ بايد در باب انجام كار خود فكر كنند ( كه در آينده بيان مىشود ) . اين قدر بدانند كه رونق و زينت دنيا فانى و هيچ است ، و فايده اش وقتى است كه ذريعهء « 4 » فلاح آخرت گردد . محض تموّل دنيا آنجا به كار نمى آيد ؛ بلكه بسا از غرباى مسلمين در آخرت در عيش و راحت مى باشند .
هامش
( 1 ) . شريف ، امير ، پيشوا
( 2 ) . آن را
( 3 ) . فقط
( 4 ) . وسيلهء ، طريقهء