* وَ اضْرِبْ لَهُمْ مَثَلًا رَجُلَيْنِ
و بيان كن براى ايشان داستان دو مرد را ؛
تفسير : مثال كافر دولتمند و مؤمن فقير را بيان فرمود ؛ و در ضمن اين مثال ، مقصد آگاهى كفّار و مؤمنان از سرانجام زشت كفر و تكبّر و مقبوليّت ايمان و تقوى ، و بى ثباتى دنياست . در خصوص اينكه اين دو شخص كه مثال آنها بيان شده ، آيا واقعا وجود داشتند ؛ و يا محض « 1 » براى تفهيم و ايضاح مطلب به طور مثال تذكّر داده شده است ؟ علما را دو نظريّه است ؛ درهرحال ، فايدهء تمثيل در آن حاصل است .
جَعَلْنا لِأَحَدِهِما جَنَّتَيْنِ مِنْ أَعْنابٍ وَ حَفَفْناهُما بِنَخْلٍ وَ جَعَلْنا بَيْنَهُما زَرْعاً
( 32 )
داديم به يكى از ايشان دو بوستان از ( درختان ) انگور ؛ و گرداگرد آن پيدا كرديم درختان خرما ، و پيدا كرديم در ميان اين بوستان ها زراعت ؛
تفسير : باغ ها از درختان خرما احاطه كرده شده ، و بين هردو باغ زمين زراعتى بود ؛ تا هم از غلّه و هم از ميوه استفاده نمايند .
كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ آتَتْ أُكُلَها وَ لَمْ تَظْلِمْ مِنْهُ شَيْئاً
هردو بوستان آورد ميوه هاى خود را ؛ و هيچ كم نكرد از ميوه چيزى را ؛
تفسير : اين طور نبود كه يك باغ ميوه دار ، و ديگرى بى ميوه باشد ؛ يا اينكه درختى كمتر از درخت ديگر ثمر دهد .
هامش
( 1 ) . فقط