الطاف و نوازش زياد را برو مبذول فرموديم ؛ همانطور قبلا به موسى ( ع ) وقتى كه پيغمبر ممدوح آمده بود كه بنى اسرائيل را از مظالم فرعون نجات دهد ، نه نشانات ( معجزات ) « 1 » راست و آشكارا را مناسب حال او عطا فرموده بوديم . اگر بخواهيد ، از علماى باخبر و باانصاف بنى اسرائيل بپرسيد كه اين واقعه تا كدام اندازه « 2 » صحيح است .
تنبيه : آن نه معجزه اينست : يد بيضا ، عصا ، سنين ، نقص ثمرات ، طوفان ، جراد ، قمّل ، ضفادع ، دم . در فوايد
« فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ
- الآية » در سورهء اعراف تفصيل آن را ملاحظه كنيد .
در يك حديث مسند احمد و ترمذى و غيره است كه يهود راجع به « تسع آيات » از آن حضرت ( ص ) سؤال كردند . آن حضرت ( ص ) فرمود كه آن نه آيات « 3 » همين احكام است كه : شرك مياريد ؛ دزدى مكنيد ؛ زنا مكنيد ؛ خون ناحق مريزانيد ؛ جادو مكنيد ؛ سود مخوريد ؛ بى گناه را به گير مدهيد كه حاكم او را به قتل برساند ؛ بر زنهاى عفيف تهمت مكنيد ؛ از جهاد مگريزيد ! اينست نه حكم كه تمام مردم مورد خطاب آن واقع شده مى توانند . ( اى يهود ) حكم دهم براى شما مخصوص بود تا به روز سبت ( شنبه ) از حد تجاوز مكنيد ( يعنى ، شكار ماهى مكنيد ) . يهود آن را شنيده آن حضرت را تصديق كردند .
حافظ عماد الدين ابن كثير ( رح ) مى نويسد كه درين حديث نكارت است كه غالبا « 4 » از طرف راوى آن عبد اللّه بن سلمه آمده ؛ نظم و سياق قرآن آن را هرگز قبول نمى كند كه از
« وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسى تِسْعَ آياتٍ
- الآية » اين نه حكم مراد گرفته شود ؛ و مكالمهء فرعون و موسى كه از « فقال له » نقل فرمود ، مقتضى آن است كه از « آيات » آن نشانات مراد است كه به طور دلائل و حجج به فرعونيان نشان داده شده بود ؛ چنان كه لفظ « بصائر » نيز زياده تر بر همين نشانات « 5 » منطبق مىشود ؛ و نيز با ذكرى كه از پيش تر راجع به تعنّت اهل مكّه و طلبيدن آيات از طرف آنها جريان دارد ، به همين قسمت نزديك و مطابق است كه درين موقع تعنّت فرعونيان راجع به آيات كونيه است وانمود شود .
به هرحال ، به خيال ابن كثير ( رح ) اينست كه يهود شايد در باب « تسع آيات » سؤال نكردند ؛ بلكه راجع به آن ده كلمه استفسار كرده باشند كه در شروع تورات به طور وصايا نگاشته مى شد ؛ چنان كه در حديث همين ده كلمه مذكور است . شايد به راوى حديث « 6 » التباس و اشتباه واقع شده باشد ، و او « تسع آيات » را در عوض « كلمات عشر » ذكر نموده است . ممكن است كه سؤال از « آيات تسعه » شده باشد ، ولى آن حضرت جواب آن را على اسلوب الحكيم فرموده ؛ گويا ، تنبيه كرد معجزات نه گانه را معلوم كردن در حق
هامش
( 1 ) . نه نشانه ( معجزه )
( 2 ) . تا چه اندازه
( 3 ) . نه آيه
( 4 ) . ظاهرا
( 5 ) . نشانه ها ، معجزات
( 6 ) . براى راوى حديث