إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ
( 75 )
( هر آئينه ) در اين قصّه نشانه هاست عبرت گيرندگان را .
تفسير : « متوسّم » در اصل كسى را گويند كه از مشاهدهء بعضى علامات و قرائن ظاهرى محض « 1 » به فراست خود به امر پنهان آگاه شود . در حديث است : « اتّقوا فراسة المؤمن فانّه ينظر بنور اللّه » . در بعض روايات « و بتوفيق اللّه » افزوده شده ؛ يعنى ، از فراست مؤمن ترسان باشيد كه وى در فروغ موهوب خدا ( ج ) و توفيق او مى بيند ! و فرق ميان « فراست » و « كشف » به قول امير عبد الرحمان خان مرحوم مانند فرق ميان تيلفون « 2 » و تلگراف است .
به هرحال ، مطلب آيت اين است براى كسانى كه اهل تدقيق و تحقيق اند ، در قصّهء قوم لوط ( ع ) » بس نشانه هاى عبرت آور موجود است . انسان از آن مىداند « 3 » كه عاقبت بدى و سركشى چيست ؛ و در مقابل قدرت عظيم الهى همه نيروها هيچاند ؛ « چوب خدا صدا ندارد » ؛ بايد انسان بر مهلت وى مغرور نشود ؛ با پيغمبران به ضدّ « 4 » و عداوت پيش نيايد ؛ ورنه ، همانطور حشر خواهد شد .
وَ إِنَّها لَبِسَبِيلٍ مُقِيمٍ
( 76 )
و ( هر آئينه ) آن شهرها ( به راهى هستند كه دايم آمد و رفت دارد ) به راه راست واقع است .
تفسير : در عرض راه از مكّه به شام خرابه هاى آن قريهء ويران به نظر مى آمد :
« وَ إِنَّكُمْ لَتَمُرُّونَ عَلَيْهِمْ مُصْبِحِينَ . وَ بِاللَّيْلِ ، أَ فَلا تَعْقِلُونَ )
( صافّات ، ركوع 4 ) .
إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ
( 77 )
( هر آئينه ) در اين قصّه نشانه است مؤمنان را .
تفسير : يعنى ، از ديدن آن خرابه ها خصوصا مؤمنان را عبرت حاصل مىشود ؛ زيرا ، آنها مى دانند كه در مجازات بدكارى و سركشى قوم لوط ( ع ) اين همه آبادى ها منقلب و ويران شد ؛ زيرا ، اگر جز
هامش
( 1 ) . فقط
( 2 ) . تليفون ، تلفن
( 3 ) . درمى يابد ، مى فهمد
( 4 ) . ضدّيّت