وَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَ يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ
( 21 )
و مى ترسند از پروردگار خويش ، و مى انديشند از بدى حساب .
تفسير : عظمت و جلال الهى ( ج ) را در نظر گرفته ، هراسان مى باشند ؛ و پيوسته درين فكرند ، روزى كه ذرّه ذرّه حساب گرفته مىشود ؛ آيا چه حال خواهيم داشت ؟ !
وَ الَّذِينَ صَبَرُوا ابْتِغاءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ
و آنان كه صبر كردند براى ( طلب ) رضاى پروردگار خويش ؛
تفسير : بر مصايب و رنجهاى گيتى صبر كردند ؛ از هيچگونه سختى مغلوب نشدند ؛ از راه اطاعت قدم برنداشتند ؛ سوى معاصى ميلان نكردند ؛ اين همه صبر و استقامت را ، محض « 1 » براى حصول « 2 » خشنودى خدا ( ج ) نمودند ، نه از آن جهت كه دنيا آنها را به صبر و استقلال مزاج مجبور كرده باشد ؛ و نه ازين جهت كه چون جز صبر چاره نداشتند به صبر مجبور شده باشند .
وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِيَةً
و برپا داشتند نماز را ، و خرج كردند از آنچه روزى داديم به ايشان ، پنهان و آشكارا ؛ تفسير : تقديم سرّ بر علانيه شايد از جهتى « 3 » باشد كه خيرات پنهانى افضل است ؛ جز در بعضى مواقع كه مصلحت شرعى در خيرات علانيه باشد .
وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ
( و دفع مى كنند به نيكوئى بدى را ) و مى كنند نيكى در مقابل بدى
تفسير : بدى را به نيكى جواب مى دهند و در مقابل درشتى ملائمت مى كنند ؛ كسى را كه
هامش
( 1 ) . فقط ، محضا
( 2 ) . تحصيل ، به دست آوردن
( 3 ) . از آن جهت