تفسير : كسانى كه نمازگزاران حقيقى را از مسجد بازمىدارند ، نماز خودشان چه ارزش دارد ؟ ! برهنه به طواف كعبه پرداختن ؛ به جاى ذكر خدا ( ج ) صفير كشيدن و كف زدن ، چنان كه در اكثر ملل امروز نيز نواختن زنگ و ناقوس عبادت بزرگ دانسته مىشود ! غرض « 1 » ، خود خدا را نمىپرستند ، و ديگران را نمىگذارند ؛ اشياى بىمعنى و لغو را « عبادت » قرار مىدهند . بعضى برآناند كه آنها صفير مىكشيدند ، و كف مىزدند ، تا در عبادت مسلمانان خلل افگنند ، يا به طريق تمسخر و استهزاء چنين مىكردند ؛ و اللّه اعلم .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
هرآئينه كافران خرج مىكنند اموال خود را ، تا بازدارند مردمان را از راه خدا ؛
تفسير : در بدر دوازده رئيس كفّار به ذمّه گرفته بودند كه هر روز يكى از آنها طعام سپاه را تهيه كنند ؛ چنان كه يك نفر در يك روز ده شتر ذبح مىكرد . چون شكست افتاد ، هزيمتيان در مكّه با ابو سفيان و امثالش گفتند هر قدر متاع بازرگانى در كاروان است به غرض انتقام گرفتن از محمّد - صلّى اللّه عليه و سلّم - صرف شود ، و همه بر آنها راضى شدند . در اين آيت ، تذكار اين گونه مصارف « 2 » است .
فَسَيُنْفِقُونَها ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ
پس زود نفقه كنند مال خود را ؛ باز باشد آن خرج كردن بر ايشان افسوس ؛ باز مغلوب شوند ؛ و آنان كه ثابت باشند بر كفر ، بسوى دوزخ
هامش
( 1 ) . خلاصهء كلام اينكه
( 2 ) . مخارج ، خرج كردنها ، هزينه كردنها