سَلَفَ
گذشت ؛
تفسير : اگر اكنون هم از كفر و طغيان و عداوت اسلام بازگردند ، و از دل به حضرت پيغمبر ( ص ) متابعت نمايند ؛ همه گناهانى كه سابق در حال كفر كرده بودند بخشيده مىشود :
« الاسلام يهدم ما كان قبله » بجز حقوق العباد كه امر جداگانه بوده ؛ بخشيده نمىشود .
وَ إِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلِينَ
( 38 )
و اگر عود كنند ، پس هرآئينه گذشته است روش پيشينيان .
تفسير : چنان كه گذشتگان از تكذيب و عداوت پيغمبران تباه شدند ، آنها نيز تباه مىشوند ؛ و يا : چنان كه به نزديكانشان در بدر سزا داده شده ، به اينها نيز سزا داده مىشود .
وَ قاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ
و كارزار كنيد با ايشان ، تا آنكه نباشد هيچ فساد ( غلبهء كفر ) ؛
تفسير : به كافران قوّتى نماند كه مردم را از ايمان بازداشته توانند « 1 » ؛ يا دين حق را به فنا تهديد كنند ، به شهادت تاريخ ، گاهى اگر « 2 » كافران غالب شدهاند ، ايمان و مذهب مسلمانان در خطر افتاده . مثال هسپانيه « 3 » پيشروى جهان است ؛ همين كه قوّت و موقع « 4 » يافتند ، مسلمانان را محو كردند ، يا از دين بازگردانيدند . بههرحال ، نخستين مقصد جهاد و قتال حصول امن و اطمينان است ، تا مسلمانان به عبادت خدا پرداخته توانند « 5 » ، و دولت ايمان و توحيد از خطر كفّار محفوظ
هامش
( 1 ) . بتوانند مردم را از ايمان بازدارند ؛
( 2 ) . هرگاه ، هر زمان
( 3 ) . اسپانيا
( 4 ) . قدرت و فرصت
( 5 ) . بتوانند به عبادت خدا بپردازند