تفسير : نزد اكثر مفسّرين ، مراد از زمين ، شام است كه حقّ تعالى در آن بركات بىشمار ظاهرى و باطنى نهاده است . بركات ظاهرى اينست كه خاك شام بسيار سرسبز و شاداب است ؛ و حاصل فراوان ، مناظر زيبا ؛ هواى دلكش دارد ؛ و بركات باطنى آن است كه مسكن و مدفن اكثر انبياء ( ع ) مىباشد .
بنى اسرائيل از مصر برآمدند . در صحراى تيه سرگردان مىگشتند ؛ چنان كه پيشتر گذشت . بعد از آن ، به معيّت حضرت يوشع با عمالقه جهاد كردند ، و وارث وطن آبائى خود ( شام ) گشتند ؛ و بعض مفسّرين گويند : مراد ازين سرزمين ، مصر است ؛ يعنى ، فرعونيان را غرق نموديم ، و بنى اسرائيل را وارث دولت مصر ساختيم كه با آزادى از آن استفاده نمايند . كما قال تعالى
« كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ . وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ . وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ كَذلِكَ ، وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِينَ »
( دخان ، ركوع 1 ) ؛
« وَ نُرِيدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا فِي الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِينَ . وَ نُمَكِّنَ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ نُرِيَ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما مِنْهُمْ ما كانُوا يَحْذَرُونَ »
( القصص ، ركوع 1 ) . بر اين تقدير ، بركات ظاهرى مصر آشكار و روشن است ؛ امّا ، بركات باطنى ، آن است كه حضرت يوسف ( ع ) آنجا دفن شد ، و حضرت يعقوب ( ع ) در آنجا تشريف برده است ؛ حضرت موسى ( ع ) از طفوليت تا اكثر حصّهء عمر كه مدّتى است دراز ، آنجا سكونت داشت ؛ امّا ، بغوى هر دو قول مفسّرين را جمع كرده ، مصر و شام هر دو را مراد گرفته است ؛ و اللّه اعلم .
وَ تَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنى عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ بِما صَبَرُوا وَ دَمَّرْنا ما كانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ وَ ما كانُوا يَعْرِشُونَ
( 137 )
و تمام شد وعده نيك پروردگار تو بر بنى اسرائيل ، به سبب آنكه صبر كردند ؛ و خراب كرديم آنچه ساخته بود فرعون و قومش ، و آنچه برمىافراشتند .