توحيد را بگذاريد ، و به آيين ما در آييد ؛ اگر در آن گناهى باشد به ذمهء ما !
« وَ قالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ »
( العنكبوت ، ركوع 1 ) . در اينجا پاسخ آنها داده شده : گناه هركس بدوش خود اوست ؛ هيچكس گناه ديگرى را برداشته نمىتواند « 1 » ؛ مجادله و اختلاف شما همه به حضور الهى ( ج ) بازمىگردد ، و آنجا طى مىشود ؛ جهان جاى فيصله نيست ، عرصهء امتحان و آزمون است ؛ چنان كه در آيت آينده توضيح شده .
وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَكُمْ خَلائِفَ الْأَرْضِ
و اوست كه گردانيد شما را نايبها در زمين ؛
تفسير : خدا ( ج ) در زمين شما را نايب خويش گردانيد ، تا شما از اختياراتى كه وى عطا فرموده چه كار مىگيريد ، و چه تصرفات حاكمانه مىنمائيد ؛ يا شما را نايب يكدگر قرار داد ؛ چنان كه قومى مىرود ، و قومى به جاى آن قرار مىگيرد .
وَ رَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ
و بلند كرد ( بعضى شما را بالاى بعضى در جهان ) از شما درجات ، يكى را بر ديگرى ؛
تفسير : بسيار در ميان شما فرق مدارج گذاشت ؛ در شكل و صورت ، در رنگ و لهجه ، در اخلاق و ملكات ، در محاسن و مساوى ، در روزى و توانگرى ، در عزّت و جاه و امثال آن ؛ افراد بشر را درجات متفاوت است .
لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ إِنَّ رَبَّكَ سَرِيعُ الْعِقابِ وَ إِنَّهُ لَغَفُورٌ رَحِيمٌ
( 165 )
تا بيازمايد شما را در احكامى كه ( در آنچه ) داده است به شما ؛ ( هرآئينه ) پروردگار تو زود عذابكننده است ؛ و هرآئينه وى آمرزنده ، مهربان است .
هامش
( 1 ) . نمىتواند بردارد ؛