فَصَبَرُوا عَلى ما كُذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتَّى أَتاهُمْ نَصْرُنا وَ لا مُبَدِّلَ لِكَلِماتِ اللَّهِ وَ لَقَدْ جاءَكَ مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِينَ
( 34 )
پس صبر كردند بر آنچه تكذيب شدند ( و رنجانيدن خويش ) و بر ايذاء ، تا آنكه بيامد ايشان را نصرت ما ؛ و نيست هيچ تغيير دهنده مر سخنان ( وعدههاى ) خدا را و هر آئينه آمد به تو از حالات فرستادگان
تفسير : بر حال خلايق ، شفقّت و همدردى ، بيشتر از تمام جهان ، در قلب فرخندهء حضرت پيغمبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - نهاده شده بود . حضرت پيغمبر از تكذيب و اعراض ، از مستقبل تباه ، از كلمات مشركانه و ملحدانهء اين بدبختان ، سخت رنج و صدمه حس مىكرد . در اين آيات ، به حضرت وى تسلّى ، و به اشقيا تهديد شده است ، كه تو از اعراض و تكذيب آنها دلگير و محزون مباش ؛ اين مكذّبان در حقيقت ترا تكذيب نمىكنند ؛ زيرا ، از اوّل ترا متّفقا صادق و امين مىدانستند ؛ بلكه آنها آيات و نشانههايى را كه براى تصديق پيغمبر و تبليغ فرستاده شده مىدانند ، و از ظلم و عناد قصدا انكار مىورزند . تو معاملهء اين ستمكاران را به خدا ( ج ) بگذار ، و مطمئن باش ؛ خدا خود نتيجهء ظلم آنها و ثمرهء صبر ترا آشكار مىگرداند . به انبياء پيشين كه احوالشان را به تو شنوانديم نيز ، اقوامشان تكذيب مىنمودند ، و ايذا مىرسانيدند ، و پيغمبران معصوم خدا به اولوالعزمى بر آن صبر مىكردند ؛ تا مطابق وعدهء الهى ( ج ) به آنها امداد رسيد ، و در مقابل متكبّران نيرومند و پيروز شدند . وعدهء ظفر و نصرت كه به تو داده شده يكيك انجام مىشود ؛ كوه از جاى خويش مىلغزد ، امّا وعدهء خدا ( ج ) منحرف نمىشود ؛ كه مىتواند سخنان او را تبديل كند ؛ يعنى آنچه را وى مىگويد ، غيرواقع گرداند ؟ ! مكذّبين به ياد داشته باشند كه جنگ آنها با شخص محمّد - صلّى اللّه عليه و سلّم - نيست ؛ بلكه با پروردگار محمّد است كه وى را سفير اعظم و معتمد خويش گردانيده ، و با نشانههاى واضح فرستاده ؛ تكذيب محمّد - صلعم -