تفسير : در اين آيت ، ترغيب هجرت ، و مهاجران را تسليّت است ؛ يعنى : هركه در راه خدا ( ج ) هجرت نموده دار و ديار خويش را مىگذارد ، براى سكونت وى زمين فراخ دست مىدهد ، و در معيشت بر او گشوده مىشود ؛ چون هجرت كنيد ، از مسكن و معيشت مينديشيد ؛ از اين مترسيد كه مرگ در راه فرا مىرسد و شما را از هردو جا ( از وطن اصلى و قرارگاه ثانى ) محروم مىگرداند ! زيرا ، در اين صورت نيز ثواب هجرت كامل به شما داده مىشود . مرگ به وقت خود مىآيد ، و پيش از وقت مقرّر آمده نمىتواند « 1 » .
وَ إِذا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنَّ الْكافِرِينَ كانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِيناً
( 101 )
و هنگامى كه سفر كنيد در زمين ، پس نيست بر شما گناهى كه قصر كنيد از نماز ؛ اگر بترسيد كه ايذا رسانند به شما كافران ؛ هر آئينه كافران هستند به شما دشمن آشكارا .
تفسير : هنگامى كه به سفر جهاد مىبرآئيد و از فتنهء كافران كه آشكارا دشمن شمايند مىترسيد كه مبادا از موقع « 2 » استفاده كرده به شما تكليف رسانند « 3 » ؛ نماز را قصر كنيد ؛ نمازى را كه در حضر چهار ركعت بر شما مقرّر بود ، در آن وقت دو ركعت بخوانيد .
فايده : سفر در نزد ما عبارت از سه منزل است و اگر كمتر از آن باشد قصر جايز نيست ؛ و در آن وقت بيم ايذاى كفار موجود بود كه اين حكم فرود آمد ؛ وقتى كه خوف برداشته شد ، بعد از آن نيز حضرت پيغمبر ( ص ) در سفر دو ركعت نماز مىخواند ، و به اصحاب تأكيد مىكرد : اكنون در سفر در حال خوف و عدم خوف اين حكم مقرّر است ؛ در قصر فضل خداوند است ، بايد آن
هامش
( 1 ) . نمىتواند بيايد .
( 2 ) . موقعيّت ، فرصت
( 3 ) . براى شما دردسر درست كنند ؛