كه رفتوآمد آنها به اين غرض بوده ، از دل محبّتى ندارند ؛ بعضى گفتند : بايد اين اشرار را ترك كنيم تا از ما كناره شوند « 1 » ! بعضى گفتند : ادامه دهيم ، شايد به دولت ايمان مشرّف شوند ؛ اين آيت در اينباره فرود آمد : هدايت و ضلالت در اختيار خداست ؛ شما از آن انديشهناك « 2 » مباشيد و به آنها « 3 » همه يك جا معاملتى كنيد كه بعدا ذكر مىشود ؛ به دو دسته متفرّق مىشويد .
وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَما كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَواءً فَلا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِياءَ حَتَّى يُهاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَ لا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَ لا نَصِيراً
( 89 )
مىخواهند كه شما هم كافر شويد چنان كه كافر شدند ، پس مىشويد شما و ايشان برابر ؛ پس مگيريد از ايشان دوستان ، تا هنگامىكه وطن را بگذارند در راه خدا ؛ پس اگر اعراض كردند ، پس بگيريد ايشان را ، و بكشيد ايشان را هرجا كه بيابيد ايشان را ؛ و مگيريد كسى را از آنها دوست و نه مددگار .
تفسير : اين منافقان چندان به كفر خويش استوارند كه نه تنها خود از قبول اسلام سر باز مىزنند ، آرزو دارند كه شما نيز مثل آنها كافر شويد ، و با آنها برابر گرديد ؛ بر شماست كه تا آنگاه كه آنها ايمان نيارند ، و وطن خويش را ترك گفته با شما نيايند « 4 » ، آنها را به دوستى مگيريد و در كارهاى خويش انباز مگردانيد ؛ از آنها حمايت نكنيد و مددگارشان نباشيد ؛ و اگر ايمان نيارند و هجرت نكنند ، هرجا يابيد آنها را در بند افگنيد و بكشيد ؛ از آنها ببريد ، و هيچگونه تعلّقى به
هامش
( 1 ) . كناره گيرند ! كنارى گيرند !
( 2 ) . انديشناك
( 3 ) . با آنها
( 4 ) . ترك نگويند و با شما نيايند ،