وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً
( 24 )
و نيست گناهى بر شما در آنچه راضى شديد به آن بعد از مهر مقرّر ؛ هر آئينه خدا هست دانا ، باحكمت .
تفسير : اگر زن و شوهر بعد از تعيّن مهر به چيزى راضى مىشوند ؛ چنان كه زن به رضاى خويش مقدارى از مهر معيّن كم مىكند يا شوهر چيزى بر آن مىافزايد ؛ اختيار دارد ، در اين امر گناهى نيست ؛ امّا ، بدون رضاى طرفين ، مرد چيزى از مهر كاسته ، و زن چيزى بر آن افزوده نمىتواند « 1 » . چون خداوند ( ج ) مصالح و سود و زيان شما را مىداند ؛ احكام وى سراسر مبنى بر حكمت است ؛ در متابعت آن سعادت ، و در مخالفت آن زيان و خسارت دنيا و آخرت شماست .
وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ فَمِنْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ مِنْ فَتَياتِكُمُ الْمُؤْمِناتِ
و هركه توان ندارد از شما از روى توانگرى ، كه نكاح كند آزاد زنان مسلمان را ؛ پس نكاح كنيد از آنچه مالك است دستهاى شما ، از كنيزان مؤمنه ؛
تفسير : هركه نتواند آزاد زنى را در نكاح آرد ، و از تحمّل مهر و نفقهء آن ناتوان باشد ، بهتر
هامش
( 1 ) . مرد نمىتواند چيزى از مهر بكاهد ، و زن نمىتواند چيزى بر آن بيافزايد .