لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
( 6 )
نيست هيچ معبود غير او ، غالب ، باحكمت .
تفسير : چنان كه خدا ( ج ) خواست ، شما را به قدرت كامل خويش بر وفق علم و حكمت در رحم مادر مصوّر ساخت ؛ مذكّر و مؤنّث ، زشت و زيبا ، آنچه آفريدنى بود بيافريد . قطرهء آبى را به چه تحوّلات صورت انسانى بخشيد . ذاتى كه علم و حكمت او چنين باشد ، چه ممكن است در علم وى زيانى پديد آيد ، و يا كسى كه در ظلمات بطن مادر توقّف نموده ، و مانند عامّهء كودكان خورده و نوشيده ، بول كرده و براز نموده ، چگونه انباز و نواسه « 1 » يا پسر خداى پاك گفته شود ؟ كبرت كلمة تخرج من افواههم ؛ ان يقولون الّا كذبا ! وقتى كه عيسائيان مىپرسيدند كه عيسى در عالم كون پدر نداشت جز خدا ؛ كرا پدر او خوانيم ؟ جواب اشتباهشان به آيهء
« يُصَوِّرُكُمْ فِي الْأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ »
نيز داده شد ؛ يعنى ، خدا تواناست ، چنانكه خواهد در رحم شكل مردم را درست گرداند ؛ خواه از آميزش پدر ، و خواه تنها از قوّهء منفعلهء مادر باشد ، از اينجهت مىفرمايد :
« هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ »
يعنى او غالب است كه قوّتش محدود نيست ؛ و حكيم است ، چنانكه خواهد كند :
حوّا را بىمادر ، و مسيح را بىپدر و آدم عليه السّلام را بدون پدر و مادر آفريد ؛ كسى نتواند حكمت بالغه او را احاطه نمايد .
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ
او ذاتى است كه فرستاده بر تو كتاب را بعضى از آن آيتها محكم ، يعنى معانى آن واضح است ؛ آنان اصل كتباند ، و ديگرند « متشابه » كه معنى آن واضح يا معيّن نمىباشد ،
هامش
( 1 ) . نواده