وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ
( 285 )
و مؤمنان نيز ؛ همه ايمان آوردهاند به خدا ، و فرشتگانش ، و كتابهايش ، و پيغمبرانش ؛ ( مىگويند : ) فرق نمىكنيم ميان هيچ يك از پيغمبران او ! و گفتند :
شنيديم ، و فرمان برديم ! ( مىخواهيم ) آمرزش ترا ، اى پروردگار ما ؛ و به سوى تست بازگشت .
تفسير : چون از آيت گذشته معلوم شد كه خطرات قلبى « 1 » نيز حساب و مؤاخذه مىشود ؛ اصحاب مضطرب و ترسان شدند ، و چندان صدمهء قلبى به ايشان وارد شد كه به نزول هيچ آيتى نشده بود ؛ به حضرت نبوى شكايت بردند ؛ فرمود : گوئيد : سمعنا و اطعنا ! يعنى در مقابل هرگونه كدورت و اشكال ، به ارشاد الهى ( ج ) تسليم باشيد ؛ و اندك درنگ منمائيد ؛ و بدون انديشه ، سمعنا و اطعنا بگوئيد . چون اصحاب به تعميل ارشاد پيغمبر ( ص ) پرداختند « 2 » ، كلمات فوق به انشراح قلب به زبان ايشان جارى شد . مطلب كلمات اين است : ما ايمان آوردايم و حكم خدا ( ج ) را اطاعت نموديم ؛ يعنى ، هر خطره و كدورت را گذاشته « 3 » ، به انجام ارشاد الهى آماده و مستعدّيم .
اظهار اين استعداد به بارگاه خدا ( ج ) مورد قبول مواقع شد ، و آيت
« آمَنَ الرَّسُولُ
- الآية » نازل گرديد . حق سبحانه تعالى در اين آيت ايمان پيغمبر ( ص ) ، سپس ايمان اصحاب را كه دچار تشويش و اضطراب شده بودند ، مفصّلا مدح كرد ، تا دلهايشان مطمئن گردد ، و خطرات سابق
هامش
( 1 ) . خطورات ذهنى
( 2 ) . رهنمود پيغمبر اكرم ( ص ) را اجرا كردند ،
( 3 ) . هر اشكال و چون و چرا را وانهاده ،