وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ
( 215 )
و يتيمان و درويشان و مسافران ؛ و آنچه ميكنيد از نيكى ، پس هر آئينه خدا به آن نيك داناست .
تفسير : توانگران اصحاب از آن حضرت ( ص ) پرسيدند كه از دارائى خويش چه مقدار صرف كنند و به كه دهند ؟ اين آيهء مباركه نازل گرديد كه آنچه در راه خدا ( ج ) صرف مىنمائيد ، كم باشد يا زياد ، به والدين ، خويشاوندان ، كودكان پدر مرده ، بينوايان ، مسافران دهيد ؛ در راه تحصيل ثواب ، هرچه بخواهيد صرف كرده مىتوانيد « 1 » ؛ براى اين امر حدّ و اندازهء معيّن نيست .
البتّه ، اين ضرور است كه اين مصرف را در موردى نمائيد كه خداوند به شما هدايت فرموده .
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ
فرض شده بر شما جهاد
تفسير : جهاد با دشمنان دين فرض قرار داده شده .
فايده : حضرت رسالت پناهى ( ص ) را تا در مكّهء مكرّمه بود ، با كفّار اجازهء پيكار داده نشد ، و چون به مدينهء منوّره هجرت فرمود ، به قتال كافران مجاز گرديد و اجازهء مقاتله هم اوّل خاص دربارهء كافرانى بود كه با مسلمانان مقاتله مىنمودند ، و بعدا مسلمانان به مقاتلهء كافّهء كافران مجاز گرديدند ، و جهاد فرض گشت . فرضيّت جهاد بر دو گونه است . فرض عين و فرض كفائى ؛ وقتى كه كافران بر مسلمانان تعرّض نمايند ، غزا فرض عين مىگردد ، و در عدم تعرّض غزا فرض كفائى مىباشد . و اين فرضيّت در حالى است كه شرايط غزا ، چنان كه فقهاى گرام مقرّر كردهاند ، موجود باشد . البتّه ، با مردمانى كه مسلمانان مصالحت و معاهده كنند ، و يا در امن و حفاظت مسلمانان درآيند ، براى مسلمانان هرگز جايز نيست كه با آنها جنگ ، و يا در مقابل آنها با كدام
هامش
( 1 ) . مىتوانيد صرف كنيد ؛