تفسير : پيشتر گفته شد كه پيغمبران و پيروان ايشان هميشه مورد ايذا و آزار كافران بودند . بنابرآن ، در اينجا به مسلمانان ارشاد شد ؛ يعنى : آيا شما چشم آن داريد كه در بهشت برين درآئيد در حالى كه هنوز شما دچار آن آزمونها و از مصايب سختى نشدهايد كه بر امم پيشين پيش آمده بود . امم پيشين چنان دچار بينوائى و فاقه و مصاب به امراض گوناگون و مبتلاى ايذا و آزار كافران بودند كه حتّى از كثرت اضطراب به حال خويش فرو ماندند ؛ پيغمبران و پيروان ايشان ، به مقتضاى بشريّت ، بىاختيار فرياد برآوردند و گفتند : پيروزى و عنايت الهى كى مىرسد ؟ ! ناگفته نماند كه اظهار پيغمبران و مؤمنان در آنجا از طريق شك نبود ، و آنها مورد الزام و ملامت نيستند ، چنانچه حضرت مولانا جلال الدين ( رح ) مىفرمايد :
در گمان افتاد جان انبيا * ز اتّفاق منكرىّ اشقيا
اين حالت به مقتضاى عجز بشر و در هنگام اضطراب و فشار سخت حادث شده بود . وقتى كه راه اميد بر آنها از هر طرف مسدود گرديد ، درياى رحمت بيكران الهى ( ج ) به جنبش آمد و بر آنها ارشاد گرديد كه : آگاه باشيد ، نصرت الهى مىرسد ! اضطراب مكنيد ، و از جا مرويد ! بنابرآن ، اى گروه مسلمانان ، شما نيز به تكاليف و مشقّات موقّتى دنيا ، به فيروزى و اقتدار دشمنان ، مضطرب نشده ، از بذل همت و سعى باز مايستيد ؛ شكيبا و متحمّل و ثابت قدم باشيد !
يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ
مىپرسند ترا كه چه نفقه كنند ؟
تفسير : در آيات سابقه ، به طور كلّى اين مضمون با نهايت تأكيد بيان شد كه كفر و نفاق را بگذاريد ؛ به صورت كامل داخل اسلام شويد ؛ و آنجا كه فرمان الهى باشد به گفتهء ديگران گوش مدهيد ؛ در راه خوشنودى خدا اموال و انفس خويش را بذل نمائيد ؛ در زحمات متحمّل ، و در مصايب صابر باشيد ! بعد از اين ، راجع به جزئيّات آن كلّيّه ، كه در موضوع بذل جان و مال و ديگر معاملات چون نكاح و طلاق و غيره است ، بحث مفصّل كرده مىشود ، تا تحقيق و تأكيد اين كلّيّه به خوبى ذهننشين شود .
قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ
بگو : آنچه خرج مىكنيد از مال ، پس براى مادر و پدر بايد ، و خويشاوندان