شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ يَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً
گواهان بر مردم ( در قيامت ) ، و باشد پيغمبر بر شما گواه
تفسير : چنان كه قبلهء شما كعبه است ، و كعبه قبلهء ابراهيم ( ع ) بود ، و از ساير قبلهها افضل مىباشد ؛ شما را نيز از تمام امم بهتر و برتر گردانيديم ، و پيغمبر شما را از ساير پيغمبران برگزيديم و اكمل ساختيم ، تا شما ، برحسب اين برترى و كمال ، در مقابل امم ، مقبول الشهاده باشيد ؛ و حضرت محمّد - صلّى اللّه عليه و سلم - بر عدالت و صداقت شما گواه باشد . در احاديث وارد است كه در قيامت ، كافران امم سابق ، دعواى پيغمبران خويش را تكذيب مىكنند ، و مىگويند :
در دنيا كسى به ما راه ننموده ! آنگاه ، امّت محمّد - صلّى اللّه عليه و سلّم - دعاوى انبياء را تصديق كنند ، و بر صدق دعواى آنها گواهى دهند ، و پيغمبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - كه بر احوال امّت خويش آگاه است ، بر راستى و عدالت آنها گواه باشد . ساير امم اعتراض مىكنند و مىگويند :
امّت محمّدى كه روزگار ما را نيافته و ما را نديدهاند ، شهادت ايشان دربارهء ما چگونه مقبول باشد ؟ ! آنان در جواب ايشان گويند : ما بر اين واقعه بوسيلهء كتاب خدا و بيانات پيغمبر وى علم اليقين داريم و بدين جهت گواهى مىدهيم .
فايده : « امّت وسط » يعنى امّت معتدل ؛ بدان سبب خوانده شدهاند كه ايشان بر راهى مىباشند كه هيچ شائبهء كجى در آن نيست ، و از هرگونه افراط و تفريط پاك مىباشد .
وَ ما جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِي كُنْتَ عَلَيْها إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَتَّبِعُ الرَّسُولَ مِمَّنْ يَنْقَلِبُ عَلى عَقِبَيْهِ
و نگردانيديم قبله را آنكه بودى بر آن ، مگر كه بدانيم « تميز كنيم » كه پيروى مىكند پيغمبر را از آن كس كه باز مىگردد بر هر دو پاشنهء خود ؛
تفسير : قبلهء اصلى شما كعبه بود كه از روزگار ابراهيم عليه السّلام است و بيت المقدس كه چند روز