نتيجه خوف از آخرت است كه در آيه
نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً
گذشت « فوقاهم » مىشود خبر و يا دعا باشد ، شرّ عذاب روز قيامت است نضرت و طراوت در ظاهر و سرور و شادى مخصوص به باطن مىباشد ، از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده :
« نضرة في الوجوه و سرورا في القلوب » .
12 -
وَ جَزاهُمْ بِما صَبَرُوا جَنَّةً وَ حَرِيراً
جزاهم نيز مىشود دعا يا خبر باشد نكره آمدن جنت براى تعظيم است ، « صبروا » به همهء اقسام صبر مىشود شامل باشد و شايد منظور صبر گرسنگى است كه در شأن نزول گذشت ، كلمه حرير در دو آيه ديگر نيز آمده است
وَ لِباسُهُمْ فِيها حَرِيرٌ
حج / 23 ، فاطر / 33 ، گويى تخصيص حرير به عنوان نمونهء لباس است گر چه سندس و استبرق نيز خواهد آمد .
13 -
مُتَّكِئِينَ فِيها عَلَى الْأَرائِكِ لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَ لا زَمْهَرِيراً
اتكاء به معنى نشستن است ،
لا يَرَوْنَ . . .
حاكى از آنست كه اذيت حرارت و سرما نمىبينند بلكه هوايشان معتدل است ، متكئين حال است از مفعول « جزاهم » .
14 -
وَ دانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلالُها وَ ذُلِّلَتْ قُطُوفُها تَذْلِيلًا
مراد از نزديك شدن سايهها ، انبساط سايه و احاطه به آنهاست ، و نيز ميوهها در اختيار آنهاست ، بدون مشقت آن را به دست مىآورند . آدم ايستاده و نشسته در استفاده از آن برابرند .
15 -
وَ يُطافُ عَلَيْهِمْ بِآنِيَةٍ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَكْوابٍ كانَتْ قَوارِيرَا
.
اكواب عطف است بر آنيه و تقدير آن « اكواب من فضة » مىباشد ، طواف دهندگان خادمان بهشتند كه خواهد آمد ، فاعل « كانت » آنيه و اكواب است .