شما بر خدا معلوم است و نيز اعمال آشكار و پنهان شما را مىداند چطور اعمال شما را نداند حال آنكه به مكنونات خاطرتان نيز واقف است .
5 -
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذاقُوا وَبالَ أَمْرِهِمْ وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
.
پس از آنكه مسئلهء معاد در آيات قبلى روشن گرديد در اين آيه و آيه بعدي مسئله نبوّت مطرح شده زيرا كه لازمه وجود معاد ارسال رسل و هدايت مردم است ، النهايه نبوّت در اين دو آيه به صورت تهديد مطرح شده كه پيامبران آمدند و كفار در اثر تكذيب ، تار و مار شدند .
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ . . .
خطاب به كفار است
وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ
راجع به عذاب آخرت مىباشد .
6 -
ذلِكَ بِأَنَّهُ كانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَقالُوا أَ بَشَرٌ يَهْدُونَنا فَكَفَرُوا وَ تَوَلَّوْا وَ اسْتَغْنَى اللَّهُ وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
.
تعليل عذاب آنهاست كه همان اعراض از حق و كفر باشد منظور از بينات ظاهرا آيات بيّنات است ، شايد معجزات را نيز شامل باشد ،
كانَتْ تَأْتِيهِمْ
حكايت از استمرار دارد ،
فَقالُوا أَ بَشَرٌ يَهْدُونَنا
به صيغه ماضى حاكى است كه همه در تكذيب انبياء يك كلام بودهاند و نيز
أَ بَشَرٌ يَهْدُونَنا
حكايت از استكبار آنها دارد ، نظير :
فَقالُوا أَ نُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنا وَ قَوْمُهُما لَنا عابِدُونَ
مؤمنون / 47 ، « بشر » مطلق منظور از آن جمع است چنان كه از « يهدوننا » روشن مىشود .
وَ اسْتَغْنَى اللَّهُ
يعنى : خدا اظهار بىنيازى كرد و آنها را از بين برد ، گويى آنها فكر مىكردند كه چارهاى از وجود آنها نيست ولى خدا با استيصال آنها اثبات نمود كه نه به آنها نياز دارد و نه به بندگيشان .
وَ اللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ
تعليل مطلب بالاست ، يعنى خدا غنى بالذات است و در