نمىمكيدند ، زراعت خشك مىشد آن وقت شروع به تعجب مىكرديد و مىگفتيد :
66 و 67 -
إِنَّا لَمُغْرَمُونَ بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ
.
ما غرامت شدگانيم خرج ما ضايع و وقت ما هدر رفت و تلاشمان بىحاصل شد . بالاتر از آن ، از روزى و تأمين خود محروم گشتيم ، اولى دربارهء از دست رفتن مقدارى از سرمايه ، دومى نرسيدن به رزق و تأمين است كه از دست رفتن همه مىباشد .
ناگفته نماند : اگر همهء روئيدنيها مانند درخت بيد و چنار ، ميوه در نمىآوردند چه مىشد كرد ، آيا اين از كار ماست كه درخت سيب مثلا ميوه مىروياند ؟ ! ! و هكذا .
68 و 69 -
أَ فَرَأَيْتُمُ الْماءَ الَّذِي تَشْرَبُونَ ؟ أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ أَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُونَ ؟
.
تمام آبهاى شيرين در اعماق زمين ، در چشمهها ، در چاهها ، در رودخانهها از آب باران است ، زيرا آب اقيانوسها قابل شرب نيست اگر مسئله تبخير درياها و تشكيل باد و باران نبود حيات از بين مىرفت ، اين كار خداست :
أَ أَنْتُمْ أَنْزَلْتُمُوهُ مِنَ الْمُزْنِ . . .
؟
70 -
لَوْ نَشاءُ جَعَلْناهُ أُجاجاً فَلَوْ لا تَشْكُرُونَ
.
اجاج آب شورى است كه به تلخى زند ، آب اقيانوسها چنين است . اگر همانطور تبخير مىشدند همه بارانها شور و تلخ مىبودند ، اين از قدرت خداست كه در اثر حرارت آفتاب فقط آب تبخير مىشود با كمى نمك كه غير محسوس است .
71 -
أَ فَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ
.
ايراء به معنى افروختن آتش است « اورى الزند : اخرج ناره » كلمه « أ فرأيتم » در رابطه با دقّت و اهميّت است ، وجود آتش يكى از نعمتهاى خدا و