اقتضاء كرده همان به وجود آمده و بلكه : خلقت خداوندى حكمت و اندازه را ايجاد مىكند زيرا « افعال اللَّه لا تتعلّل بالاغراض » بلكه اغراض با افعال ايجاد مىشود .
نظير اين است آيه :
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
حجر / 21 آيات ديگر . رجوع شود به « نكتهها » .
50 -
وَ ما أَمْرُنا إِلَّا واحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
.
اين آيه نيز يك مطلب مستقل است و در عين حال تعليل عذاب كفار و به حكم دفع دخل مىباشد ، آيهء گذشته حاكى از آنست كه : از عذاب كفار چارهاى نيست زيرا مطابق اندازه و حكمت خلقت ، همانست ، و اين آيه حاكى از سرعت وقوع قيامت و سهولت آن در قدرت خداوندى است يعنى : آمدن آن روز مانند چشم به هم زدن است . نظير :
إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ
يس / 82 .
« امر » به معنى فرمان و مقابل نهى است و آن عبارت اخراى اراده ايجاد است . مراد از تشبيه
كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
كمى زمان نيست ، زيرا ممكن است اراده ، بخلقت تدريجى متعلّق باشد ، بلكه منظور سهولت وقوع است ، چنان كه از « واحدة » نيز معلوم مىشود ، يعنى : احتياج به تكرار فرمان نيست و با يك فرمان ، آنچه بخواهيم انجام مىگيرد .
در الميزان فرموده : شايد به علّت كلمه بودن « امرنا » ، خبر آن مؤنث ( واحدة ) آمده است .
51 -
وَ لَقَدْ أَهْلَكْنا أَشْياعَكُمْ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ
.
اشاره است به عذاب گذشتگان نظير :
وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنَ الْأَنْباءِ ما فِيهِ مُزْدَجَرٌ
و نيز مصداقى است براى نزول عذاب و سهولت آن در نزد خداوند .