اشياع : اشباه و نظائر و امثال .
نهر : ( بر وزن شرف و عقل ) رودخانه ، وزن دوم افصح است اهل لغت گويند : النهر : مجرى الماء » طبرسى « مجرى الواسع » فرموده است .
شرحها
آيات شريفه يك نوع نتيجهگيرى است از مطالب سابق ، و مىگويد : كفار مكه مگر از اقوام هلاك شده بهتر هستند ؟ ! يا در كتابهاى انبياء گذشته آيهاى هست كه عذاب ، آنها را نخواهد گرفت ؟ ! و يا مىگويند : ما قدرت دفاع در برابر خدا داريم ؟ ! نه ، به زودى منهزم مىشوند ، آخرت بدتر از دنياست . اعمال آنها در نامههاى عمل نوشته شده است ، ولى متقيان در بهشتها نزد خداى خواهند بود .
43 -
أَ كُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِنْ أُولئِكُمْ أَمْ لَكُمْ بَراءَةٌ فِي الزُّبُرِ
.
خطاب است به قوم حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله ، اعم از مؤمن و كافر ، « اولئكم » اشاره است به اقوام نوح ، هود و صالح و غيره كه گذشت ، « لكم » نيز خطاب به عموم مىباشد ، مراد از خير بودن ، قدرت و امكانات دنيوى است ، چنان كه در بعضى از آيات آمده
كانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ
غافر / 82 .
يعنى آيا كفار شما اهل مكه بهتر از گذشتگان است كه آنها را عذاب بگيرد ولى شما را نگيرد ؟ يا براى كنار بودن از عذاب دليلى در كتابهاى گذشته داريد ؟ ! 44 -
أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُنْتَصِرٌ
.
عذر سومى است كه ممكن بود كفار در مقابل عدم قبول دعوت آن حضرت