يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ لِلَّذِينَ آمَنُوا انْظُرُونا نَقْتَبِسْ مِنْ نُورِكُمْ
/ 13 ،
لِيُعَذِّبَ اللَّهُ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ
احزاب / 73 ، وانگهى اگر چنين چيزى بود امامان عليهم السّلام روشن مىكردند .
21 -
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
.
چون اين آيه و آيات بعدى در رابطه با آنست كه خدا فرزندان مؤمنان درجه اول را به آنها لاحق مىكند ، لذا با كلمه
وَ الَّذِينَ آمَنُوا . . .
از آيات ما قبل قطع شده و مستقلا عنوان گرديدهاند .
جمله
وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ
نشان مىدهد كه ذريه آنها در مرتبه پائين ايمان هستند ولى خدا با الطاف خويش آنها را به پدران خويش ( مؤمنان درجه اول ) لا حق مىكند . تا بر خوشحاليشان بيافزايد از اين معلوم مىشود كه تنوين در « بايمان » براى تنكير است نه تعظيم ، يعنى به نوعى از ايمان و لو اينكه از ايمان پدران پائين باشد .
ابن بكر حضرمى از امام صادق عليه السّلام نقل كرده كه فرمود : فرزندان از عمل پدران قاصر شدهاند ، خدا فرزندان را به پدران لاحق كرده تا چشمشان روشن شود ، در اين بارهء رواياتى هست كه در نكتهها خواهد آمد . نظير اين مطلب در ذيل آيه
وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَ أَزْواجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ . . .
غافر / 8 گذشت .
وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
يعنى : به علت اين الحاق چيزى از پاداش پدران كم نميكنيم ، تقدير آن « و ما التناهم » است
كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ
تعليل
ما أَلَتْناهُمْ
مىباشد و نشان مىدهد : مؤمن در گرو عمل خوب خويش است كه به ثواب آن برسد ، مانند كافر كه در گرو اعمال قبيح خويش مىباشد .
در آيه
كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ إِلَّا أَصْحابَ الْيَمِينِ
مدثر / 39 منظور