18 -
فاكِهِينَ بِما آتاهُمْ رَبُّهُمْ وَ وَقاهُمْ رَبُّهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ
.
فاكهين حال است از متقين ،
وَقاهُمْ . . .
در رابطه با آنست كه ترس منتقل شدن به عذاب را ندارند ، تكرار « ربهم » براى مزيد عنايت به آنهاست . جحيم به معنى آتش بزرگ مىباشد .
19 -
كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
.
يعنى : « يقال لهم كلوا . . . » « هنيئا » تقديرش « اكلا و شربا هنيئا » است ذيل آيه بيان مىكند بهشت نتيجهء اعمال آنهاست .
20 -
مُتَّكِئِينَ عَلى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ
.
تكيه در زبان عرب نشستن را نيز گويند ، سرير تختى است كه انسان از نشستن در آن مسرور مىشود ، نكره آمدن آن براى تعظيم است . ظاهرا در « مصفوفه » به هم وصل شدن نيز در نظر است زيرا در جاى ديگر آمده :
عَلى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ
واقعه / 15 .
ناگفته نماند : در قرآن كريم به مردان زنان دلخواه وعده داده شده ولى اين سخن دربارهء زنان نيست ، به نظر مىآيد دور از عفت بوده كه به زنان گفته شود : شما را در بهشت شوهران دلبخواه خواهد بود ، ولى اين مطلب در روايات آمده است . بعضىها احتمال دادهاند كه همهء انسانها در روز قيامت به صورت مردان از خاك مىرويند و اهل بهشت كه همه مرد هستند با حور العين خواهند بود ناگفته نماند براى زنان مؤمن مانعى ندارد كه در قيامت ، مردان باشند و با حور عين ازدواج كنند و نيز زنان كافر ، مردان باشند تا در جهنم مرد و زن كنار هم نباشد .
ولى آيات قرآن صريحند كه در قيامت مؤمنين و مؤمنات و . . . خواهند بود نظير :
يَوْمَ تَرَى الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ يَسْعى نُورُهُمْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ
حديد / 12 ،
يَوْمَ