در كافى ج 3 / 446 در روايت محمّد بن مسلم چنين آمده است :
« قال : كانوا اقل الليالى تفوتهم لا يقومون فيها » .
دربارهء نماز شب و اهميّت آن ذيل :
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ . . .
سجده / 16 سخن گفته شد .
18 و 19 -
وَ بِالْأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ وَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ
.
سحر وقت نزديك به صبح است ، بعيد نيست كه منظور نماز شب باشد ، در اين صورت بيان آيه قبلى است ولى امام صادق عليه السّلام آن را به استغفار نماز وتر تفسير فرموده است « و
قال ابو عبد اللَّه عليه السّلام كانوا يستغفرون اللَّه في الوتر سبعين مرّة في السحر
» « 1 » سائل كسى است كه اظهار فقر كرده و از مردم كمك مىخواهد ، محروم كسى است كه از رزق محروم شده ، از كسى هم سؤال نمىكند .
در تهذيب از صفوان جمال از امام صادق عليه السّلام نقل شده :
« قال المحروم المحارف الذى قد حرم كدّ يده في الشراء و البيع » ( الميزان )
محارف به معنى كاسب و اهل حرفه است .
ناگفته نماند : آيات مكى هستند ، زكات در مكه واجب نشده بود ، على هذا منظور از « حق » زكات واجبى نيست دو آيه اولى حال آنها را نسبت به خدا بيان مىكند كه نماز خوانده و استغفار مىكردند ، آيه اخير مبين حال آنها نسبت به مردم است .
نكتهها
تشكيل ابر و باران :
آنچه در چهار آيهء اول راجع به باد و باران بيان گرديد يكى از تدبيرها و نظامات عجيب جهان هستى است كه در اثر تكرار شدن ، عظمت آن تا حدى پنهان مانده است ،
هامش
( 1 ) مجمع البيان .