در آيهء :
وَ لَوْ تَرى إِذْ فَزِعُوا فَلا فَوْتَ وَ أُخِذُوا مِنْ مَكانٍ قَرِيبٍ
سبأ / 51 گويا منظور جوشيدن بلا از كنار آنهاست .
42 -
يَوْمَ يَسْمَعُونَ الصَّيْحَةَ بِالْحَقِّ ذلِكَ يَوْمُ الْخُرُوجِ
.
بالحق صفت صيحه است يعنى آمدن آن از قضاء حتمى خداست مراد از خروج ، خارج شدن از قبرهاست
يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ
قمر / 7 .
43 -
إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي وَ نُمِيتُ وَ إِلَيْنَا الْمَصِيرُ
.
در سورهء اعراف ذيل آيهء
هُوَ يُحيِي وَ يُمِيتُ
/ 158 مشروحا گفته شد :
حيات از آثار ماده نيست بلكه از جانب خدا به ماده افاضه شده و پس گرفته مىشود ، اين از جمله چيزهايى است كه قرآن مجيد بر آن تكيه دارد ، « نحيى » زنده كردن در دنيا ، « نميت » ميرانيدن در دنيا ،
إِلَيْنَا الْمَصِيرُ
زنده كردن در آخرت است نظير
. . . كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ . . .
بقره / 28 آيه اشعار مىدارد كه هر مرحله در اختيار ماست و استدلال ديگرى بر معاد است كه همانطور كه مىآفرينيم و مىميرانيم ، توانيم مجددا زنده نمائيم .
44 -
يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً ذلِكَ حَشْرٌ عَلَيْنا يَسِيرٌ
.
يعنى ياد آر روزى را كه . . . « عنهم » حاكى است كه زمين از بالاى آنها شكافته مىشود « سراعا » يعنى « يخرجون من القبور مسرعين » آن گاه فرموده :
اين به نظر شما دشوار است ولى بر ما آسان مىباشد .
45 -
نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَقُولُونَ وَ ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ
.
تعليل است براى
فَاصْبِرْ عَلى ما يَقُولُونَ
يعنى ما به آنچه مىگويند داناتريم مجازاتشان مىكنيم ،
ما أَنْتَ عَلَيْهِمْ . . .
تكميل مطلب و تسليت است كه تو مجبور