« نكتهها » خواهد آمد .
2 - مراد از
يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً
بنا بر آنچه گذشت ، هدايت به راه رفع موانع و پياده كردن اسلام است ، الميزان فرموده : گويند تا تو را در راهى كه به بهشت مىرساند ثابت نمايد و گويند : تو را در تبليغ احكام و اجراى حدود به راه راست هدايت كند ، قول اخير نظير آنست كه ما اختيار كرديم ، مجمع البيان نيز ثابت كردن در راه بهشت فرموده است و اللَّه اعلم .
3 -
وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ . . .
ظاهرا در رابطه با غلبه بر دشمنان است .
طبرسى رحمه اللَّه فرمايد : نصر عزيز آنست كه با آن در مقابل هر جبار عنيد مقاومت كند . و آن همانست كه به فتح خيبر و مكه و طائف انجاميد ، يهود و مشركان ذليل شدند ، اسلام در جزيره مستقر گرديد .
4 -
هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ
.
به نظر مىآيد : منظور از « المؤمنين » آنانند كه در صلح حديبيه با آن حضرت بودند چنان كه در تفسير قمى نقل كرده است ، مؤيد اين سخن آيهء
لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ فَعَلِمَ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ . . .
/ 18 ، است كه خواهد آمد .
ظهور الميزان و مجمع البيان آنست كه آيه را مطلق گرفتهاند ، و نيز ظهور انزال سكينه ، ايجاد آن بعد از عدم و مراد از مزيد ايمان اشتداد آنست ، آنان كه در تحت شجره به آن حضرت بيعت كردند ، خداوند به قلبشان اطمينان نازل كرد و آن سبب قوت ايمانشان گرديد و بر پايداريشان افزود .
وَ لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ كانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً
.
تعليل انزال سكينه است يعنى علل و اسباب جهان خاص خدا و در دست خداست ، مىتواند بر قلوب مؤمنان آرامش فرستد ، على هذا مراد از جنود ،