سعادت ابدى رسيدند .
3 -
ذلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْباطِلَ وَ أَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِنْ رَبِّهِمْ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثالَهُمْ
.
تعليل مطلب قبلى است و باطل چيزى پوچ و ناپايدار است ، هر كه دربارهء آن تلاش نمايد بىثمر خواهد بود ، حتى اگر در دنيا نيز به خواستههاى خودشان برسند زندگى براى آنها لذت بخش نخواهد بود بلكه در رنج و عذاب و دلهره و واهمه به سر خواهند برد
مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً
طه / 124 ،
فَلا تُعْجِبْكَ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِها فِي الْحَياةِ الدُّنْيا ، وَ تَزْهَقَ أَنْفُسُهُمْ وَ هُمْ كافِرُونَ
توبه / 55 .
اما حقّ چيزى ثابت و پايدار است ، پيروان آن نيز چنين خواهند بود جمله
كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ . . .
اشاره است به اينكه هميشه ماجرا چنين بوده و خواهد بود .
4 -
فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ فَشُدُّوا الْوَثاقَ فَإِمَّا مَنًّا بَعْدُ وَ إِمَّا فِداءً حَتَّى تَضَعَ الْحَرْبُ أَوْزارَها
.
تفريع است بر مطلب فوق ، يعنى : حالا كه كفار تابع باطلند و خدا تلاش آنها را به هدف نمىرساند پس چون در جنگ با آنها روبرو شديد ، آنها را بكشيد و چون از پاى در آوريد و قدرت مقاومت از دستشان رفت ، اسيرشان كنيد تا ديگر جنگى و مقاومتى از طرف آنها نباشد ، در اينجا چند مطلب لازم الذكر است .
اول :
فَضَرْبَ الرِّقابِ
تقديرش « فاضربوا رقابهم ضربا » است مفعول مطلق در جاى فعلش قرار گرفته ، الف و لام عوض از مضاف اليه است ، مراد از آن مطلق كشتن مىباشد نه فقط زدن گردنها .
دوم :
حَتَّى إِذا أَثْخَنْتُمُوهُمْ
يعنى چون در اثر كشتار بعضى ، آنها را از پاى در آورديد و تاب مقاومت را از ايشان گرفتيد و احساس كردند كه ديگر