انفال / 38 ، اين سخن نيز شامل همه گناهان است .
به هر حال ظهور آيه آنست كه جن در مسأله تكليف و غفران و عذاب فرقى با انس ندارند .
يَغْفِرْ لَكُمْ
جواب شرط محذوف است يعنى : « ان اجبتم و آمنتم يغفر لكم . . . » 32 -
وَ مَنْ لا يُجِبْ داعِيَ اللَّهِ فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ فِي الْأَرْضِ وَ لَيْسَ لَهُ مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءُ أُولئِكَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ
تهديد است در رابطه با عدم قبول دعوت قرآن منظور از
فَلَيْسَ بِمُعْجِزٍ
آنست كه بالاخره از چنگ خدا فرارى نخواهند داشت و جز خدا سرپرستانى نخواهند يافت كه آنها را يارى كنند ، چنين كسانى در گمراهى آشكار خواهند بود .
در مجمع البيان از على بن ابراهيم نقل شده : از اين دعوت ، آنها به محضر آن حضرت آمدند و ايمان آوردند و او شرايع اسلام را بر آنها تعليم كرد ، و خدا سورهء جن را در اين رابطه نازل فرمود ، اين سخن دلالت مىكند كه آن حضرت بر جنّ نيز مبعوث شده بود ، خدا جز او كسى را بر جن و انس پيامبر نكرده است .
مجلسى رحمه اللَّه در بحار ج 18 از ص 76 تا 105 ، اخبارى در اين زمينه نقل كرده است ( چاپ اخير ) .
33 -
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لَمْ يَعْيَ بِخَلْقِهِنَّ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يُحْيِيَ الْمَوْتى بَلى إِنَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
.
از اين آيه تا آخر سوره مربوط است به آيه
وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّباتِكُمْ . . .
/ 20 « 1 » « يروا » در آيه به معنى علم و دانستن است اين آيه يكى از استدلالهاى قرآن در رابطه با معاد است نظير :
أَ وَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ بَلى وَ هُوَ الْخَلَّاقُ الْعَلِيمُ
يس / 81
هامش
( 1 ) على هذا جريان حضرت هود عليه السّلام و جريان جن به حكم جملهء معترضه هستند .