اللَّهَ
.
اين آيه در توجيه و تعليل عذاب عاد و ثمود است ، مؤنث آمدن « جاءتهم » به علت جمع بودن « رسل » است كه به اعتبار جماعت مىباشد .
مراد از :
مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ
پيامبرانى است كه در زمان آنها بودهاند و از
مِنْ خَلْفِهِمْ
پيامبران گذشته مىباشد .
از آيهء شريفه به نظر مىآيد كه پيامبران ديگر نيز به آنها آمده بود و يا تكذيب هود و صالح ، تكذيب همهء پيامبران است زيرا كه آنها به مطلق نبوت عقيده نداشتند چنان كه در جاى ديگرى آمده :
كَذَّبَتْ عادٌ الْمُرْسَلِينَ
شعراء / 123 ،
كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ
شعراء / 141 .
قالُوا لَوْ شاءَ رَبُّنا لَأَنْزَلَ مَلائِكَةً فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ كافِرُونَ
.
اين سخن يا بهانه جويى بود و يا نبوّت بشر را نمىتوانستند قبول كنند چنان كه در آيه ديگرى آمده :
وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى إِلَّا أَنْ قالُوا أَ بَعَثَ اللَّهُ بَشَراً رَسُولًا
اسراء / 94 ، آن وقت نتيجه گرفته و گفتهاند .
فَإِنَّا بِما أُرْسِلْتُمْ . . .
مفعول « شاء » محذوف است يعنى « لو شاء ربنا ارسال الرسل » .
15 -
فَأَمَّا عادٌ فَاسْتَكْبَرُوا فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ قالُوا مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً
.
از اين آيه ، توضيح صاعقه عاد شروع مىشود ، منظور از استكبار ، قبول نكردن دعوت پيامبران و ايستادن در مقابل آنهاست
وَ قالُوا . . .
تعليل استكبار است كه با اتكاء به امكانات و نيرومندى در مقابل هود عليه السّلام ايستادند .
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ الَّذِي خَلَقَهُمْ هُوَ أَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَ كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ
.
جواب سخن آنهاست كه گفتند :
مَنْ أَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً
در اينجا « يروا » به