گروههايى است كه در مقابل پيامبران گذشته ايستاده و نابود شدند يعنى : آنها گروه اندكى در مكان دورى هستند و محكوم به شكست و خذلان مىباشند و از جملهء احزاب گذشته مىباشند ، بعضى « هنالك » را اشاره به جنگ « بدر » دانستهاند ولى مىشود گفت : آن براى تحقير است .
12 -
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ وَ عادٌ وَ فِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتادِ
.
بيان است براى « الاحزاب » مراد از « الاوتاد » ظاهرا از كافى است كه سبب تقويت فرعون بود مانند لشكريان ، بيت المال ، ملت ، اراضى و امثال آن ، و يا منظور چهار ميخ است كه فرعون مقصران را به چهار ميخ مىكشيد . اين تعبير در سوره فجر نيز آمده است ، راجع به معنى دوم روايتى در علل الشرائع از حضرت رضا صلوات اللَّه عليه آمده است ( تفسير صافى ) .
اينكه فرعون در رديف قوم نوح و عاد آمده است علتش ظاهرا هم سنخ بودن عذاب آنهاست ، قوم نوح و فرعونيان غرق شدند ، قوم عاد نيز با باد صرصر از بين رفتند ، غرق و باد دو مصداق طوفانند .
13 -
وَ ثَمُودُ وَ قَوْمُ لُوطٍ وَ أَصْحابُ الْأَيْكَةِ أُولئِكَ الْأَحْزابُ
.
ثمود قوم صالح عليه السّلام بود كه با صاعقه از بين رفتند ، قوم لوط با آنكه محيطشان زير و رو شد توأم با صاعقه بودند چنان كه آمده :
فَأَخَذَتْهُمُ الصَّيْحَةُ مُشْرِقِينَ فَجَعَلْنا عالِيَها سافِلَها
حجر / 73 ، اهل ايكه نيز كه قوم شعيب عليه السّلام بودند با صاعقه هلاك شدند
فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ . . .
شعراء / 189 ظاهرا آنها نيز براى هم سنخ بودن عذابشان در يك رديف شمرده شدهاند و گرنه از لحاظ تاريخ ، با هم جور نيستند ، الف و لام « الاحزاب » براى عهد است يعني احزاب مهزوم و تار و مار شده .
14 -
إِنْ كُلٌّ إِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقابِ
.